مبدا و معاد - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨١
درس يازدهم: راههاى شناخت پيامبران الهى (٢)
در درس گذشته نخستين راه بازشناختن پيامبران را بررسى كرديم و اينك، به دو راه ديگر مىپردازيم:
٢- گردآورى قراين امروزه گردآورى قراين، يكى از بهترين راهها براى كشف حقايق در امور قضايى شمرده مىشود. هرگاه قتلى در محلّى واقع شود و هنگام وقوع حادثه، شهودى در صحنه نباشند، قاضى براى كشف حقيقت و تشخيص مجرم واقعى، به گردآورى قراين مىپردازد؛ مانند سوابق متّهمان و روحيّه آنان در جلسههاى بازپرسى، زمان و مكان وقوع قتل، چگونگى روابط متّهمان با مقتول، اطلاعات همسايگان محل از رفت و آمدهايى كه به آن جا مىشده و قاضى از مطالعه مجموع اين قراين، گناهكاران واقعى را بهطور قطع و يقين بازمىشناسد.
اينگونه استدلال منحصر به موضوعات قضايى نيست و در بسيارى از مسائل اجتماعى، تاريخى و سياسى نيز از اين روش بهره مىجويند؛ مثلًا گاه براى كشف نويسنده كتابى كه هنوز ناشناخته است و يا كشف بانيان اصلى يك بناى تاريخى از همين روش بهره مىبرند.
از اين روش براى شناسايى پيامبران نيز مىتوان بهره جست؛ يعنى قراينى هست كه هر خردمندى از مطالعه و بررسى مجموع آنها، به نبوّت و رسالت مدّعى آن، يقين مىكند. مهمترين قراين براى شناسايى پيامبران عبارتند از:
١- مطالعه درباره گذشته شخص مدّعى پيامبرى: بايد ديد كه مدّعى پيامبرى داراى چه روحيّاتى بوده و علاقه او به مال، مقام، شهوت و ديگر امور مادى تا چه اندازه بوده است، پيشينه زندگى او در ميان مردم از نظر تقوا، امانتدارى، راستگويى و پاكدامنى چگونه بوده و آيا در افكار عمومى حسن پيشينه دارد يا نه.