خلاصه درس‌ انسان در زندگى فردى و اجتماعى و نيز زندگى اخروى‌اش با مسائل و سختى‌هايى بسيار روبه‌رو است و نياز به قوانين جامع و كاملى دارد كه همه مشكلات او را حل كند.
نيروى عقل و دانش بشر، به‌دليل دو ويژگى «نارسايى» و «آسيب‌پذيرى» از توان بايسته براى راهنمايى انسان بى‌بهره است. مراد از نارسايى آن است كه نيروى عقل و دانش بشرى در برابر انبوه مسائلى كه در برابرش قد برافراشته‌اند، بسيار ناچيز است؛ زيرا عقل و دانش انسان، محدود و نسبى است. مراد از آسيب‌پذيرى هدايت عقل نيز آن است كه اگر هدايت عقل در معرض تندبادهاى هوا و هوس قرار گيرد و آتش غرايز انسان فرو نكشد، صداى عقل هرگز به گوش او نمى‌رسد و نمى‌تواند از آن بهره بَرَد.
در جهان‌بينى الهى، نظام هستى، نظام احسن و اكمل است و خداوند همان‌گونه كه كوچكترين نيازهاى زندگى بشر را برآورده است به اين نياز مهم، يعنى هدايت انسان نيز توجه كرده و به‌واسطه «وحى» بدان پاسخ گفته است.