ابواقبال محمد اديب صالح در سال ١٩٢٦م در شهر قَطنا ـ جنوب غرب دمشق ـ به دنيا آمد. شش ماهه بود که پدر را از دست داد و مادرش، ام اديب نظمية بنت احمد الطحان تأمين و تربيت وي را به عهده گرفت. مادر در سال ١٩٨٣م (١٤٠٣ق) در رياض فوت کرد و طبق وصيت، در قبرستان بقيع ـ مدينه ـ به خاک سپرده شد. محمد اديب، رساله دکترايش را به او تقديم کرده است.

دوران ابتدايي را در قطنا گذراند و براي ادامه تحصيل به دمشق و مدرسه‌اي شبانه‌روزي رفت، اما به دليل بيماري، نتوانست در دمشق بماند و به قطنا بازگشت و پنج سال تحت تعليم دروس ديني نزد شيخ ابراهيم غلاييني، امام جماعت مسجد جامع قطنا و مفتي اين شهر قرار گرفت. محمد با دختر استاد خود، غلاييني ازدواج کرد و از وي چهار دختر و سه پسر دارد. او از سال ١٩٣٨م در قطنا تدريس و منبر را زير نظر استاد آغاز نمود. در سال ١٩٤٤م به الکلية الشرعية دمشق رفته و در آغاز ورود به‌عنوان دانشجوي سال چهارم پذيرفته شد. برخي از استادان او در اين دانشکده عبارتند از هاشم الخطيب در فقه، حسن الحبنکه در تفسير، عزالدين التنوخي در عروض و شيخ علي الطنطاوي. وي در سال ١٩٤٦م از الکلية الشرعية فارغ‌التحصيل شده، وارد دانشکده حقوق دانشگاه دمشق شد و هم‌زمان از دانشگاه الازهر مصر نيز پذيرش گرفت. وي در قاهره از دکتر مصطفي السباعي و عبدالرحمن الالباني بهره علمي برد. در سال ١٩٤٩م از دانشکده حقوق دانشگاه الازهر و سال ١٩٥٠م از دانشکده حقوق دانشگاه دمشق کارشناسي گرفت. سپس بورسيه کارشناسي ارشد دانشگاه الازهر را با پشتيباني دانشگاه دمشق دريافت کرد و دکتراي خود را نيز در همين دانشگاه ادامه داد. در سال ١٩٦١م از دانشکده حقوق دانشگاه الازهر با رساله دکتراي «تفسير النصوص في الفقه الاسلامي ـ دراسة مقارنة» فارغ‌التحصيل شد. وي اکنون ساکن رياض است. [١٣]

[١٣] . ر.ک: odabasham.org و www.islamsyria.com [١/١١/١٣٩٥].