٥- آيت الله العظمى ميرزا محمد حسين نائينى (١٢٧٣ - ١٣٥٥).
آنگاه مى‌افزايد من از دو استاد اخير بيشتر بهره برده و نزد هريك دورهء كاملى از اصول را فراگرفته‌ام و خارج و كتابهاى متعددى از فقه را حاضر شده‌ام و نه تنها در بحث آن دو حاضر مى‌شدم بلكه درس آنان را براى ديگران تقرير كرده و در تقرير من گروهى از فضلا شركت مى‌كردند و مرحوم استاد بزرگوارم نائينى آخرين استاد من است كه تا آخر عمر ملازم محضر او بوده و از او اجازه روايت را گرفته‌ام او به من اجازه داد كه كتب اربعه را از ايشان نقل كنم كه ايشان نيز از شيخ خود محدث نورى (١٢٥٤ - ١٣٢٠) و او از شيخ انصارى نقل مى‌كرده‌اند و طريق شيخ انصارى نيز به ائمه اهل بيت واضح است‌[١].
اين سخنى است كه خود صاحب ترجمه دربارهء خود نگاشته است.
ولى در اينجا يادآور مى‌شويم از روزى كه آيت الله خوئى به صورت يك جوان ١٤ ساله وارد حوزهء نجف شد و به خواندن مقدمات و سطوح مشغول گرديد ذكاوت و نبوغ از گفتار و كردار او آشكار بود و در محافل علمى، اين جوان به صورت يك فاضل خوش فهم و نقاد و بحاث معروف بوده و پيوسته با مشايخ و بزرگان به بحث و مناظره مى‌پرداخت او از سه قوهء روحى فوق العاده برخوردار بود كه كمتر در يكجا جمع مى‌شوند:
الف: فهم و هوش و دريافتن مطالب به صورت صحيح.
ب: حفظ و ضبط مطالب بدون آن كه با مرور زمان فراموش شود.
ج: تصرف و موشكافى در مطالب، و در نتيجه نوآورى.

[١] . معجم رجال الحديث، ج ٢٢، ص ١٨.