المباحث الاصولية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٣ - مفهوم وصف و غايت

ترجيح برخى از وجوه بر بعضى ديگر

عرف وجه دوّم را اختيار نموده همان‌طورى كه عقل وجه اخير را مى‌پسندد، زيرا عقل حاكم است باينكه امور متعدّد اثر واحدى ندارند، بناچار امر جامع بين آنها بايد صاحب اثر باشد؛ بنابراين، اگرچه در مورد بحث شرط متعدّد است و جواب واحد، ولى شروط بقيد تعدّد اثر در جواب نگذاشته‌اند بلكه قدر جامع آنها كه امر واحدى است علّت براى جواب يعنى وجوب قصر مى‌باشد.

بحث چهارم مفهوم وصف‌

حق اينستكه، وصف مفهوم ندارد، زيرا در لغت آنرا براى افاده مفهوم وضع نكرده‌اند و از طرف ديگر اگر بمفهوم وصف قائل نشويم لغويّت لازم نمى‌آيد، زيرا فائده منحصر در وجود مفهوم نيست تا فقدانش كلام را از فائده خالى قرار دهد.

بحث پنجم مفهوم غايت‌

اختلافست در اينكه، غايت مفيد مفهوم هست يا نيست، برخى بافاده آن قائل بوده و بعضى آنرا انكار كرده‌اند، ولى حقّ اينستكه، در مسئله بايد تفصيل داد و حاصل آن اينستكه:

اگر غايت قيد براى حكم باشد مفهوم ثابت است، مانند:

كلّ شئ حلال حتّى تعلم انّه حرام.