المباحث الاصولية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٧ - حجّيت ظواهر

١- مدرك قاعده لا ضرر و شرح آن‌

مدرك قاعده لا ضرر اخبارى است كه از حضرات ائمه هدى سلام اللّه عليهم اجمعين بدست ما رسيده از جمله:

موثّقه زراره از مولانا حضرت ابيجعفر عليه السّلام:

انّ سمرة بن جندب كان له عذق فى حائط رجل من الانصار و كان منزل الانصارى بباب البستان و كان سمرة يمرّ الى نحلته و لا يستأذن فكلّمه الانصارى ان يستأذن اذا جاء فابى سمرة، فجاء الى النبىّ صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، فشكى اليه و اخبره بالخبر، فارسل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و اخبره بقول الانصارى و ما شكى، فقال اذا اردت الدّخول فأستأذن، فابى، فلمّا ابى ساومه حتّى بلغ من الثمن ما شاء اللّه، فابى ان يبيع.

فقال: لك عذق فى الجنّة، فابى ان يقبل.

فقال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم للانصارى: اذهب فاقلعها و امّر بها الىّ، فانّه لا ضرر و لا ضرر.

اين روايت بالفاظ قريب به همين نيز نقل شده و ادّعاى تواتر بآن را نموده‌اند ولى همانطورى كه برخى فرموده‌اند مقصود تواتر اجمالى است، يعنى قطع بصدور آن مى‌باشد و از اين گذشته مشهور از فقهاء بآن استدلال كرده‌اند و اين امر باعث كمال وثوق بآن است، بنابراين، سند حديث از اشكال خالى مى‌باشد.

٢- دلالت و مفاد قاعده لا ضرر

كلمه « ضرر » در مقابل نفع است مثل نقص وارد در نفس يا عضو و يا