المباحث الاصولية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢١ - حجّيت ظواهر

استدلال مشهور

مشهور براى حجيت خبر واحد بادلّه سه‌گانه يعنى كتاب و سنّت و اجماع تمسّك كرده‌اند.

امّا كتاب: آياتى است باين شرح:

١- آيه نباء: إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا.

تقريب استدلال‌

تقريب استدلال باين آيه شريفه بچند وجه ممكنست كه اظهر وجوه تمسّك از راه مفهوم شرط است، و شرح آن چنين مى‌باشد:

معناى آيه شريفه اينستكه: خبرى كه آورنده آن فاسق است تفحّص ميخواهد، مفهوم اين عبارت آنستكه آورنده وقتى فاسق نبود تفحّص و تبيّن لازم ندارد.

اشكال‌

اگرچه در جمله شرطيه ما به مفهوم قائل هستيم ولى در خصوص اين موردى مى‌گوئيم مفهوم ثابت نيست زيرا علّت عمل نكردن بقول فاسق اين است كه عمل بقول وى، عمل بغير علم مى‌باشد و پرواضح است كه اين علّت در مفهوم نيز وجود دارد چه آنكه عمل بقول عادل نيز علم‌آور نمى‌باشد.

جواب‌

مرحوم محقّق خراسانى در كتاب كفايه از اين اشكال اينطور جواب داده‌اند:

اشكال مزبور در صورتى وارد است كه مقصود از جهالت عدم العلم باشد