اخلاق محتشمي - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٠ - روش باطنى طوسى

مجتبى مينوى هم در پايان ديباچه اخلاق ناصرى آن را استوار داشته است در آغاز زندگى علمى خود به روش باطنى رفته و در دستگاه صباحيان به كارهاى فرهنگى پرداخته است. او در اين هنگام بود كه طالع مولود ركن الدين علاء الاسلام كيخسرو پسر علاء الدين حسن نو مسلمان در ٦٣٢ را نگاشته است (سرگذشت طوسى از استاد مدرس رضوى ج ٢ ص ٩- فهرست فيلمها ١: ٥٩٥) همچنين «المنتخب من الميلاد» براى يكى از بزرگان زوزن كه در ٦٠٧ زاده است (دانشگاه ٣/ ٦٣٦٠) و تقويم علايى براى علاء الدين محمد درميمون دژ (مدرس چ ١ ص ٣٠٩ و چ ٢ ص ٥٦١) و گويا هم نسب نامه ميكاليه كه همراه تاريخ بيهق نسخه ١٥٢٤ بنياد نسخه‌هاى خطى فرهنگستان تاشكند (: ١٠٥ ش ٢٦٠) هست و من آن را در آنجا خوانده‌ام.

او چندين رساله و كتاب در اين روزگار ساخته است:

١- آغاز و انجام كه به روش باطنى است.

٢- اخلاق محتشمى كه بنام ناصر الدين محتشم قهمستان «شاهنشاهى ناصرى قاهرى شهريار ايران خسرو آفاقى» ميباشد.

٣- همين اخلاق ناصرى كه بنام «شهنشاه آفاق پادشاه عادل ناصر الدين خسرو جهان شهريار ايران عبد الرحيم بن ابى منصور» (فرمانرواى قهستان درگذشته ٩٥٥) است و در آن از «خليفة اللّه و رسوله صاحب الزمان الداعى الى الحق علاء الدين ابو القاسم محمد بن الحسن» در گذشته ٦٥٣ ستايش شده است (ديباچه و خاتمه تحرير نخستين كه خواهيم ديد).

٤- اساس الاقتباس ساخته ٦٤٢.

٥- ترجمه ادب وجيز ابن مقفع بنام ناصر الدين عبد الرحيم ابى منصور محتشم قهستان.

٦- ترجمه زبدة الحقايق همدانى به دستور ناصر الدين محتشم.

٧- رساله تولا و تبرا به روش باطنيان به درخواست نجيب الدين حسن بنام ناصر الدين شهريار ايران عبد الرحيم بن ابى منصور در قهستان.

٨- ترجمه صور كوكب صوفى در روز شنبه ٢٥ ذق ٦٤٧ (مدرس چ ٢: ٣٩٨- فهرست موصل ٤: ١٨١- طوس ٨: ٢٣٧- چاپ عكسى بنياد فرهنگ ايران).

٩- جبر و قدر كه در آن از «فصول مقدس» حسن على ذكره السلام آورده شده است اگر چه در برخى نسخه‌ها آن را برداشته ولى ميرداماد پاره‌اى از آن را در الايقاظات خود گنجانده و اين نشانه در آن هست (ص ١٤١ هامش قبسات چاپ نخستين- مجموعه رسائل طوسى چاپ مدرس رضوى ص ٢٦ و ٤١ و ١١٧- فهرست دانشگاه ٣: ٢٢٢).

١٠- حل مشكلات الاشارات در ٦٤٤ گويا براى شهاب محتشم.

١١- رساله سير و سلوك كه سرگذشت نامه و از خود طوسى است و من در ديباچه پيشين اخلاق محتشمى از آن سخن داشته‌ام.