امدادهای غیبی در زندگی بشر

امدادهای غیبی در زندگی بشر - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٧

فرقی میان این دو نفر نیست . ولی از نظر مکتب الهی بین این دو تفاوت‌ بسیار است " .

الهام و اشراق

یکی از انواع مددهای غیبی الهامات و اشراقاتی است که احیانا بدانشمندان می‌شود و ناگهان دری از علم بروی آنها گشوده می‌شود و اکتشافی‌ عظیم رخ می‌دهد . آنچه معمولا ما از راههای حصول علم می‌شناسیم دو تا است : یکی تجربه و مشاهده عینی ، دیگر قیاس و استدلال . بشر از راه مطالعه و مشاهده عینی‌ طبیعت با رموز و اسرار طبیعت آشنا می‌شود ، یا در اثر قوه استدلال و قیاس نتیجه‌ای را پیش‌بینی و استنتاج می‌کند . این گونه موفقیتها عادی‌ است ، لازمه قطعی و جبری مقدماتی است که بشر عملا بکار برده است . گو اینکه از یک نظر دقیق فلسفی در همین موارد نیز یک منشأ الهامی وجود دارد . ولی این نظر از افق این بحث ما خارج است . حاجی سبزواری می‌گوید :
والملهم المبتدع العلیم
حی قدیم منه عظیم
ولی آیا همه معلوماتی که در طول تاریخ عمر بشر برای بشر حاصل شده است‌ از یکی از این دو راه بوده است و لا غیر ؟ یا راه سومی هم وجود دارد ؟ بعقیده بسیاری از دانشمندان راه سومی هم هست . شاید اغلب اکتشافات‌ بزرگ از نوع برقی بوده که ناگهان در روح و مغز دانشمند جهیده و روشن‌ کرده و سپس خاموش شده است .