همیشه جهان روشن بود . بطور یکنواخت هم روشن بود ، سایه و تاریکی نبود ، افول و غروبی نبود ، در این وقت چیزی را که هرگز نمی‌شناختیم و بوجودش‌ پی نمی‌بردیم همین نور بود که ظاهرترین اشیاء است و ظاهر کننده چیزهای‌ دیگر است . پس ما نور بود را بکمک ضدش که ظلمت است می‌شناسیم و وجودش را تصدیق می‌کنیم : محمود شبستری عارف معروف می‌گوید :

اگر خورشید بر یک حال بودی

شعاع او بیک منوال بودی

ندانستی کسی کاین پرتو اوست

نبودی هیچ فرق از مغز تا پوست

جهان جمله فروغ نور حق دان

حق اندر وی ز پیدائی است پنهان

چو نور حق ندارد نقل و تحویل

نیاید اندر او تغییر و تبدیل

اینکه میگویند : " تعریف الاشیاء باضدادها " در مورد چیزهائی است که‌ ما از راه حواس به وجود آنها پی می‌بریم . اهل معرفت و عرفان میگویند: حق متعال از کثرت ظهور در خفا است، یعنی‌ حیثیت ظهور و خفا در او یکی است ، او از این جهت مخفی است که هیچگونه‌ غیاب و افول و غروبی ندارد و هیچ چیز و هیچ جا از او خالی نیست .