است یک حجم بزرگ مانند فیل را به همه اعضاء و اندامهایش بصورت یک‌ موجود سه بعدی ادراک کند . اما لامسه ، آن هم با کف یک دست فقط باندازه مساحت کف دست را می‌تواند ادراک کند . بستگی دارد به شانس ، که کف دست به کجای اندام فیل اصابت کند . پس نسبت لامسه به باصره‌ نسبت یک حس محدود بیک حس نامحدود ( البته نامحدود نسبی ) است و عینا همین نسبت میان تمام حواس ما و قوه عاقله ما برقرار است .

جهان غیب

اما اینکه عقل‌ها از چه راه وجود جهانی دیگر را اکتشاف می‌کنند ؟ چه‌ آثار و علائمی در این جهان وجود دارد که عقل را به جهان دیگر رهبری می‌کند ؟ مطلبی است که از عهده این بحث مختصر خارج است ولی اشاره به این‌ مطلب بد نیست و آن اینکه علم و فلسفه در تحلیل نهائی خود به آنجا رسیده‌ است که اصل و مایه هر امر مادی حرکت است . علوم بطریقی و فلسفه بطریق‌ دیگر این نظر را اثبات و تأیید کرده است . از نظر فلسفه همه چیز در ذات و جوهر خود متغیر است ، تمام جهان یک‌ قافله در حال " سیر و حرکت را تشکیل می‌دهد " ، اما نه قافله‌ای که تنها کارش انتقال از مکانی به مکان دیگر است بلکه قافله ای که کارش انتقال‌ از وجودی بوجود دیگر است و البته بصورت اتصالی و استمراری . صدرالمتألهین شیرازی با براهین متقن ثابت کرده است که حتی جواهر عالم‌ در تغییرند ، یعنی همان