زندگى در پرتو اخلاق - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - موارد استثنايى كه انزوا در آن جايز است

كننده است، انسان را تدريجاً پرحوصله بار مى‌آورد.

علاوه بر آن افراد منزوى غالباً كم نشاط هستند، بسيار كم مى‌خندند، كمتر شوخى مى‌كنند، در برابر خستگى‌ها كمتر تفريح دارند و زندگى آنها يكنواخت و خسته كننده است. همين موضوع تعادل روحى آنها را به هم زده يك نوع ناراحتى در آنان ايجاد مى‌نمايد؛ و اگر عقده‌هايى پيدا كنند چون وسيله‌اى براى گشودن آنها در اختيار ندارند همواره در يك نوع نگرانى و ناراحتى روانى بسر مى‌برند، و اين موضوع بر عصبانيت و كج‌خلقى آنان مى‌افزايد.

٦- محروميت از علوم و تجارب: بسيارى از علوم و دانشهاست كه بايد از دهان بزرگان و روش آنها و الهام گرفتن از طرز تفكر آنان بدست آورد؛ بديهى است اين‌گونه علوم را تنها از طريق معاشرت مى‌توان تحصيل نمود، و پختگى و تجربه‌هاى گوناگون را در گوشه انزوا نمى‌توان تحصيل كرد، بلكه راه آن زندگى در دل اجتماع است؛ اين را هم مى‌دانيم كه ثمره زندگى چيزى جز تجربه‌هاى مفيد و سودمند نيست.

با توجه به حقايق فوق و فوايد و زيانهايى كه براى معاشرت و انزوا ذكر شد برترى نظريه و منطق طرفداران معاشرت كاملًا روشن است.

موارد استثنايى كه انزوا در آن جايز است‌

در اينجا ذكر يك نكته لازم به نظر مى‌رسد و آن اينكه: با اينكه اساس زندگى هر انسانى بايد بر پايه معاشرت و آميزش با مردم باشد ولى باز