زندگى در پرتو اخلاق - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٠ - ٣- رشد فكرى و اخلاقى كامل

باشد.

مثلًا در دنياى امروز كه رقابت شديدى ميان شرق و غرب حكومت مى‌كند شايد بيش از نيمى از نيروهاى فعال انسانى آنها به صورتهاى زير مصرف مى‌گردد.

افراد ارتش، افراد ذخيره، سرويسهاى اطلاعاتى و جاسوسى و دستگاههاى وابسته به آنها، مرزبانى و گمركها و مبارزه با قاچاق، دانشمندان و كارگرانى كه در صنايع جنگى و شعب وابسته به آن فعاليت مى‌كنند، بديهى است اگر ضرورتى ايجاب نكند اين‌گونه مصارف بيهوده است و هيچ گونه بازده مثبت اجتماعى ندارد.

در دنياى امروز نيمى از بودجه‌ها نيز صرف همينها يعنى هزينه‌هاى دفاعى و جنگى و جاسوسى و رقابتهاى ديگر مى‌شود.

تازه اين در صورتى است كه جنگى در دنيا رخ ندهد و گرنه هزينه‌هايى كه صرف جبران اعمال تخريبى در مقياسهاى كوچك (جنگهاى محلى) و مقياسهاى بزرگ (جنگهاى جهانى) مى‌گردد راستى سرسام‌آور است.

اينها همه نيروهاى «انسانى» و «اقتصادى» است كه كاملًا به هدر مى‌رود و دليلى جز جدايى جوامع بشرى از يكديگر ندارد. درست مثل اين است كه دو مؤسسه تجارتى پنجاه درصد از سرمايه و وقت خود را صرف عقب راندن و كوبيدن يكديگر كنند، بديهى است نتيجه‌اى جز خسارت هر دو نخواهد داشت.

بنابراين اگر وحدت كاملى در ميان همه جوامع انسانى بوجود آيد، در حقيقت «بازده» فعاليتهاى آنها در همه شؤون زندگى به دو برابر افزايش‌