زندگى در پرتو اخلاق - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٥ - چرا از مباحثات خود نتيجه نمىگيريم؟

٢- هرگز نادانى را به قوه منطق و بصورت جدال نمى‌توان متقاعد نمود.

٣- بهترين وسيله براى پيروزى در بحث، احتراز از بحث است، اصولًا بحثهايى كه بصورت كشمكش يا هجوم و دفاع و به تعبير عادى «جر و بحث» درمى‌آيد كمتر ممكن است اثر قابل ملاحظه‌اى در جلب موافقت باطنى افراد از خود بگذارد و اينكه مى‌بينيم طرف مقابل مقاومت به خرج مى‌دهد نشانه اين است كه چيزى از شؤون خود را در خطر مى‌بيند؛ و گرنه در برابر آموختن مطلبى به كسى مقاومت منفى نشان دادن معنى ندارد.

بحثهايى كه طرف را تحريك مى‌كند و به مقاومت وامى‌دارد ممكن است به يكى از طرق زير صورت گرفته باشد:

١- بحثهايى كه آميخته با تحقير طرف يا عقايد او باشد، مثل اينكه گفته شود: نظر شما هيچ منطقى نيست، عاقلانه نيست، احدى با آن موافق نمى‌باشد، از مثل شما اين سخن دور است و يا عجيب است!...

٢- بحثهايى كه در برابر فرد ثالثى صورت گيرد كه طرف از وى مقيد باشد (و مردم غالباً از يكديگر مقيد هستند).

٣- بحثى كه طرز اداى آن صورت تعليم داشته باشد در صورتى كه طرف بحث، شاگرد او محسوب نگردد و يا لااقل خودش درباره خود چنين وضعى را قبول ندارد.

٤- بحثى كه پيروزى در آن نشانه برترى و تقدم گوينده باشد و روح «برترى طلبى» طرف مقابل را بكوبد.

٥- بحثى كه مفهوم آن تخطئه بعضى از اعمال گذشته يا امروز طرف، يا