پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧٨ - شرح و تفسير هيجده اندرز مهم

بسنده مى‌كنيم:

«جُعِلَ الْخَيْرُ كُلُّهُ فِي بَيْتٍ وَجُعِلَ مِفْتَاحُهُ الزُّهْدَ فِي الدُّنْيَا؛

تمام نيكى‌ها در خانه‌اى قرار داده شده و كليد آن زهد در دنياست». [١]

حضرت در دوازدهمين نكته حكيمانه مى‌فرمايد: «هيچ علم و دانشى همچون تفكر نيست»؛

(وَلَا عِلْمَ كَالتَّفَكُّرِ)

. كسانى كه تنها به حفظ عبارات ديگران و آنچه در روايات آمده بسنده مى‌كنند و درباره آن نمى‌انديشند علمشان چندان ثمرى ندارد و در واقع همچون دستگاه ضبط صوتى هستند كه مى‌تواند علوم زيادى را در خود جاى دهد؛ ولى آنان كه اهل انديشه‌اند از جاى جاى آيات قرآن و روايات اسلام و كلمات بزرگان حقايقى كشف مى‌كنند كه راهنماى زندگى مادى و معنوى آن‌هاست و اگر تفكر نباشد و تنها به نقل علوم ديگران قناعت شود هرگز علوم، پيشرفت و نمو و بالندگى پيدا نمى‌كند.

به همين دليل در بعضى از احاديث كه هم از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و هم از امير مؤمنان على عليه السلام رسيده، تفكر برترين عبادت شمرده شده است:

«لا عِبادَةَ كَالتَّفَكُرَ». [٢]

در سيزدهمين نكته حكمت‌آميز مى‌فرمايد: «هيچ عبادتى همچون اداى فرايض و واجبات نيست»؛

(وَلَا عِبَادَةَ كَأَدَاءِ الْفَرَائِضِ)

. در حديث ديگر از امام سجاد عليه السلام مى‌خوانيم:

«مَنْ عَمِلَ بِما أفْتَرَضَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَهُوَ مِنْ أعْبَدَ النَّاسِ؛

كسى كه به واجبات خود عمل كند از عابدترين مردم است».

در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«أعْبَدُ النَّاسِ مَنْ أقامَ الْفَرايِضَ؛

عابدترين مردم كسى است كه واجبات را ادا كند».

تمام اين روايات اشاره به اين دارد كه عبادت، تنها رفتن به سراغ مستحبات‌

[١]. كافى، ج ٢، ص ١٢٨، ح ٢.

[٢]. بحارالانوار، ج ٧٤، ص ٦٣، ح ٤ و كافى، ج ٨، ص ٢٠، خطبة الوسيلة.