پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٥ - شرح و تفسير راه پيروزى
شرح و تفسير راه پيروزى
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه و پرمايه در سه جمله كوتاه رمز پيروزى را در كارها بيان مىكند. نخست مىفرمايد: «پيروزى در گرو تدبير است»؛
(الظَّفَرُ بِالْحَزْمِ)
. «حَزْم» كه به معناى دورانديشى و مطالعه عواقبِ كار است، يكى از مهمترين عوامل پيروزى است، زيرا افراد سطحىنگر كه گرفتار روزمرّگى هستند در برابر حوادث پيشبينى نشده به زودى به زانو در مىآيند و رشته كار از دستشان بيرون مىرود و شكست مىخورند.
در حديث ديگرى در غررالحكم امام مىفرمايد:
«مَنْ أخَذَ بِالْحَزْمِ اسْتَظْهَرَ وَمَنْ أضاعَ الْحَزْمَ تَهَوَّرَ؛
كسى كه حزم و دورانديشى بر گيرد پيروز مىگردد و كسى كه آن را ضايع كند به هلاكت مىافتد». [١]
سپس امام عليه السلام در جمله دوم مىفرمايد: «حزم و دورانديشى در گرو به كار گرفتن فكر است»؛
(وَ الْحَزْمُ بِإِجَالَةِ الرَّأْيِ)
. «اجالة» به معناى جولان دادن و «رأى» به معناى فكر است و منظور از جولان دادن فكر اين است كه انسان همچون اسب سوارى كه در تمام اطراف ميدان نبرد، قبل از شروع گردش مىكند تا از نقاط ضعف و قوت با خبر شود، بايد در
[١]. غررالحكم، ص ٤٥٧، ح ١٠٨٧٠.