پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٦ - شرح و تفسير بلاى عُجب

در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه فرمود: «خداوند متعال به داود وحى فرستاد:

«بَشِّرِ الْمُذْنِبينَ وَانْذُرِ الصِّديقينَ؛

گنهگاران را بشارت ده و صديقين (والا مقام) را بيم ده» (داود تعجب كرد و) عرض كرد: اى پروردگار چگونه چنين چيزى ممكن است؟ خداوند فرمود: گنهكاران (پشيمان و نادم) را بشارت ده كه من توبه آنها را مى‌پذيرم و از گناهانشان صرف نظر مى‌كنم و صديقين را بيم ده كه از اعمالشان عُجب به خود راه ندهند». [١]

در حديث ديگرى از آن حضرت چنين آمده است كه مى‌فرمايد: دو نفر وارد مسجد شدند يكى عابد بود و ديگرى فاسق اما هنگامى كه از مسجد خارج مى‌شدند فاسق، جزء صديقان شده بود و عابد از فاسقان. سپس فرمود: اين بدان رو است كه چون عابد وارد مسجد شد به عبادت خود مى‌باليد و در اين فكر بود و فاسق هنگامى كه وارد شد فكرش در پشيمانى بود و پيوسته از گناهان خويش استغفار مى‌كرد. [٢]

اين سخن را با حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پايان مى‌دهيم: خداوند به آن حضرت وحى فرستاد كه بعضى از بندگان من در مسير عبادت تلاش مى‌كند و شب از خواب خوش و بستر لذت‌بخش بر مى‌خيزد و مشغول عبادت مى‌شود و خود را در عبادت من به سختى و تعب مى‌اندازد. گاه من او را يك شب يا دو شب گرفتار خواب مى‌كنم تا در مسير صحيح گام بردارد، زيرا هنگامى كه به خواب مى‌رود و صبح بيدار مى‌شود نسبت به خود خشمگين است و خود را سرزنش مى‌كند و اگر او را در آنچه از عبادت من مى‌خواهد آزاد بگذارم، چه بسا عُجب و خودپسندى به او عارض شود و از اين راه حالتى به او دست دهد كه هلاكش در آن است. [٣]

[١]. كافى، ج ٢، ص ٣١٤، ح ٨.

[٢]. همان، ح ٦.

[٣]. همان، ص ٦٠، ح ٤.