پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٠ - شرح و تفسير پاداش برتر

فرمود:

«أنْتِ حُرُّ لِوَجْهِ اللَّهِ تَعالى‌؛

تو براى خدا آزادى».

به اين ترتيب حضرت در برابر اهداى يك دسته گل اين كنيز را براى هميشه آزاد كرد.

راوى مى‌گويد عرض كردم او فقط يك دسته گل به شما داد كه قيمت چندانى ندارد شما او را آزاد كرديد. امام در پاسخ فرمود:

« (هكذا) أدَّبَني اللَّهُ تَعالى‌؛

خداوند اين گونه ما را تربيت كرده است». سپس امام آيه شريفه‌ «وَإذا صُيِّبتم بِتَحِيَّةٍ ...» را تلاوت فرمود و افزود: اين‌كه خدا فرموده به صورت بهتر پاداش دهيد بهتر از آن همين بود كه او را آزاد كنم. [١]

اين‌كه امام در ذيل اين كلام حكمت آميز مى‌فرمايد: برترى و فضيلت از آنِ كسى است كه ابتدا كرده به سبب اين است كه شخص دوم هركارى كند جنبه پاداش عمل دارد در حالى كه شخص اول بدون اين‌كه خدمتى به او بشود اقدام به نيكى كرده و مطلقاً جنبه پاداش نداشته است، بنابراين شخص اول بر دومى برترى دارد.

به همين دليل در حديثى از امام حسين صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه فرمود:

«لِلسَّلام سَبْعُونَ حَسَنَةُ تِسْعُونَ وَسِتُّونَ لِلْمُبْتَدي وَواحِدَةٌ لِلرّادِ؛

سلام هفتاد حسنه دارد كه شصت و نه حسنه آن از كسى است كه سلام كرده و يك حسنه از آن كسى كه پاسخ مى‌گويد». [٢]

اين حديث از اميرمؤمنان نيز در بحارالانوار و مستدرك الوسائل‌ نقل شده است.

اضافه بر اين كسى كه ابتدا به سلام و تحيت يا كار نيك مى‌كند يك فضيلت اخلاقى ديگرى را نيز براى خود آشكار ساخته و آن مسأله تواضع در برابر برادر

[١]. بحارالانوار، ج ٤٤، ص ١٩٥، ح ٨.

[٢]. همان، ج ٧٥، ص ١٢٠، ح ١٧.