پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٨ - شرح و تفسير شگفتىهاى انسان

اين نكته نيز حائز اهمّيّت است كه بخش مهمى از تعادل بدن به هنگام ايستادن و راه رفتن به وسيله گوش تأمين مى‌شود، لذا بعضى از بيمارى‌هاى گوش سبب مى شود كه انسان حالت سرگيجه به خود بگيرد و قدرت بر حفظ تعادل خويش نداشته باشد.

سپس امام عليه السلام در پايان اين گفتار حكمت‌آميز كه ناظر به عظمت آفرينش انسان است و قدرت آفريدگار را نشان مى‌دهد كه با ابزار ساده‌اى آثار مهمى را آفريده، مى‌فرمايد: «و (عجيب اين‌كه) انسان از شكافى تنفس مى‌كند»؛

(وَيَتَنَفَّسُ مِنْ خَرْمٍ)

. منظور از شكاف همان شكاف دوگانه بينى است كه نفس كشيدن انسان غالباً در بيدارى و خواب به وسيله آن انجام مى‌شود، هرچند گاه به وسيله دهان نيز تنفس مى‌كند؛ ولى دهان مسلماً مجراى اصلى نيست و تنفس از طريق آن گاه آثار نامطلوبى دارد؛ مخصوصاً در هواى سرد ممكن است به ريه‌ها آسيب برساند در حالى كه از طريق بينى هواى سرد تدريجاً گرم مى‌شود و به داخل ريه‌ها مى‌رسد.

شايان توجه اين‌كه اين شكاف داراى موهايى است كه گرد و غبار را مى‌گيرد و در مايه لزجى كه از بالا ترشح مى‌شود، به صورت آب بينى در آورده تا انسان بتواند آن را به خارج منتقل كند.

خداوند در اين شكاف ساده يكى از مهم‌ترين حواس انسان يعنى حس بويايى را آفريده كه به وسيله آن مى‌تواند خود را از خطراتى حفظ كند يا مطلوب خود را به دست آورد همان‌گونه كه در زبان حس ذائقه و چشيدن را قرار داده كه بازرس و مراقب بسيار خوبى جهت تشخيص غذاهاى سالم از ناسالم است.

خداى متعال وسعت اين شكاف را دقيقاً به اندازه نياز براى تنفس قرار داده است؛ اگر تنگ‌تر بود انسان به تنگى نفس دچار مى‌شد و اگر گشادتر بود ممكن بود فزونى هوا به ريه آسيب برساند «فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقينَ».