پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٦ - ١٠٥ و قال عليهالسلام إِنَاللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْكُمْ فَرَائِضَ، فَلَا تُضَيِّعُوهَا؛ وَحَدَّ لَكُمْ حُدُوداً، فَلَا تَعْتَدُوهَا؛ وَنَهَاكُمْعَنْ أَشْيَاءَ، فَلَا تَنْتَهِكُوهَا؛ وَسَكَتَ لَكُمْ عَنْ أَشْيَاءَ وَلَمْ يَدَعْهَا نِسْيَاناً، فَلَا تَتَكَلَّفُوهَا
سپس در دومين دستور مىفرمايد: «خداوند حدود و مرزهايى براى شما تعيين كرده از آن فراتر نرويد»؛
(وَحَدَّ لَكُمْ حُدُوداً، فَلَا تَعْتَدُوهَا)
. منظور از اين حدود براى نمونه سهامى است كه در ارث تعيين شده و در قرآن مجيد نيز بعد از آن كه بخشى از ميراثها را بيان مىكند مىفرمايد: «تِلْكَ حُدُودُ اللَّه» [١] و در آيه بعد كسانى كه از اين حدود تعدى كنند تهديد به خلود در آتش دوزخ شدهاند، همچنين در مورد وظيفه زوج و زوجه به هنگام طلاق تعبير به حدود اللَّه شده است، [٢] بنابراين حدود، اشاره به شرايط و كيفيتها و برنامههاى خاصى است كه براى حقوق انسانها در كتاب و سنت آمده كه اگر از آنها تجاوز شود يا حقى پايمال مىگردد و يا به ناحق كسى صاحب اموالى مىشود.
آنگاه در سومين دستور مىفرمايد: «خداوند شما را از امورى نهى كرده است حرمت آنها را نگاه داريد»؛
(وَنَهَاكُمْ عَنْ أَشْيَاءَ، فَلَا تَنْتَهِكُوهَا)
. روشن است كه اين قسمت اشاره به معاصى كبيره و صغيره است كه در كتاب و سنت وارد شده و عمومشان به دليل مفاسدى كه در آنها براى دين و دنياى مردم هست تحريم شده است.
«تَنْتَهِكُوها» از ماده «نَهْك» (بر وزن محو) به معناى هتك حرمت و پردهدرى است گويى خداوند ميان انسانها و آن گناهان پردهاى كشيده است تا در حريم آن وارد نشوند و به آن نيديشند؛ ولى معصيتكاران پردهها را مىدرند و به سراغ آن گناهان مىروند.
در چهارمين جمله مىفرمايد: «خداوند از امورى ساكت شده نه به علّت فراموشكارى (بلكه به جهت مصالحى كه در سكوت نسبت به آنها بوده است)
[١]. نساء، آيه ١٣.
[٢]. بقره، آيه ٢٢٩؛ طلاق، آيه ١.