پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٣ - شرح و تفسير تفسير دلپذير إِنَّا لِلَّهِ و

شرح و تفسير تفسير دلپذير إِنَّا لِلَّهِ و ...

امام عليه السلام در اين جمله پرمايه حكمت‌آميز تفسير جالبى براى جمله‌ «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ» [١] كه از آيات قرآن مجيد است دارد، آيه‌اى كه مردم به هنگام گرفتار شدن در مصائب آن را براى تسلى خاطر بر زبان جارى مى‌كنند. هنگامى كه آن حضرت شنيد مردى مى‌گويد: «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ» فرمود: اينكه مى‌گوييم «إنّا للَّه» اقرار بر اين است كه ما مملوك خدا هستيم و اينكه مى‌گوئيم «وَإنّا إلَيْهِ راجِعُونَ» اقرار بر اين است كه همه سرانجام از دنيا مى‌رويم (و به آخرت مى‌پيونديم)؛

(وَسَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ:

«إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ»

فَقَالَ عليه السلام: إِنَّ قَوْلَنَا:

«إِنَّا لِلَّهِ»

إِقْرَارٌ عَلَى أَنْفُسِنَا بِالْمُلْكِ؛ وَقَوْلَنَا:

«وَإِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ»

إِقْرَارٌ عَلَى أَنْفُسِنَا بِالْهُلْكِ)

. بعضى از مفسران نهج‌البلاغه بر اين عقيده‌اند كه نظر مبارك امام عليه السلام اين است كه جمله اول اشاره به توحيد و جمله دوم اشاره به معاد است و به اين ترتيب جمله‌ «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ» شهادت مجددى است بر اقرار به مبدأ و معاد.

ولى بعضى ديگر معتقدند اين جمله كه به هنگام بروز مصائب گفته مى‌شود اشاره به اين است كه اگر خداوند جان كسى را گرفت، مِلك او بوده و همه از آنِ او و تحت فرمان او هستند. تا زمانى كه مصلحت بداند زنده مى‌مانيم و هر زمان‌

[١]. بقره، آيه ١٥٦.