پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٧ - ٩٦ و قال عليهالسلام إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِالْأَنْبِيَاءِ أَعْلَمُهُمْ بِمَا جَاءُوا بِهِ، ثُمَّ تَلَا «إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَلَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَهذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُوا » الْآيَةَ، ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَلِيَّ مُحَمَّدٍ مَنْ أَطَاعَاللَّهَ وَإِنْ بَعُدَتْ لُحْمَتُهُ، وَإِنَّ عَدُوَّ مُحَمَّدٍ مَنْ عَصَى اللَّهَ وَإِنْ قَرُبَتْ قَرَابَتُهُ

آنها نيستى. تو اموى هستى؛ ولى از ما اهل‌بيت. آيا كلام خدا را نشنيده‌اى كه از ابراهيم حكايت مى‌كند و مى‌گويد: «فَمَنْ تَبِعَنى‌ فَإنَّهُ مِنّى؛ هركس از من متابعت كند او از من است؟». [١]

شايان توجه اين‌كه مرحوم مغنيه ولايت را در كلام مبارك امام عليه السلام به معناى امامت گرفته و جمله‌

«إنَّ وَلىّ مُحَمَّدٍ»

را به معناى امام و جانشين پيغمبر مى‌داند كه تفسيرى بسيار بعيد و ناسازگار با جمله‌هاى مختلف اين كلام حكيمانه است.

نكته معيار ارزش در اسلام و قرآن‌

در نظام ارزشى جاهلى عرب رابطه‌هاى نسبى و قبيله‌اى اهميت فوق‌العاده داشت كه افراد به آن افتخار مى‌كردند. اسلام خط بطلان بر آنها كشيد و معيار ارزش وجود انسان را تقوا و پرهيزگارى شمرد: «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ» و اطاعت و بندگى خدا را معيار دانست و حتى نزديك‌ترين پيوند با پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله را در صورت پيروى از كفر و ارتكاب عصيان بى‌اعتبار قلمداد كرد: «يا نُوحُ إنَّهُ لَيْسَ مِنْ أهْلِكَ إنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ» و در مقابل، افرادى كه نه از بنى هاشم بودند، نه از قريش و نه از نژاد عرب، آنها را به سبب ايمان والا و اعمال صالحشان جزء اهل بيت پيغمبر صلى الله عليه و آله شمرد. در حديثى از امام باقر عليه السلام مى‌خوانيم كه امير مؤمنان عليه السلام به ابوذر فرمود:

«يا أباذَرٍ إنَّ سَلْمانَ بابَ اللَّهِ فِى الْأرْضِ مَنْ عَرَفَهُ كانَ مُؤمِناً وَ مَنْ أنْكَرَهُ كانَ كافِراً وَ إنَّ سَلْمانَ مِنَّا أَهْلُ الْبَيْتِ؛

اى ابوذر، سلمان درى است از درهاى (رحمت) الهى در زمين هر كس او را درست بشناسد مؤمن است و هر كس او را انكار كند كافر است و سلمان از ما اهل بيت است». [٢]

[١]. بحارالانوار، ج ٤٦، ص ٣٣٧.

[٢]. همان، ج ٢٢، ص ٣٧٣.