پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٣ - شرح و تفسير دامنه غنا و فقر
شرح و تفسير دامنه غنا و فقر
امام در اين كلام پربارش اشاره به آثار غنا و فقر مىكند و مىفرمايد: «بىنيازى در غربت وطن است و نيازمندى در وطن غربت»؛
(الْغِنَى فِي الْغُرْبَةِ وَطَنٌ؛ وَالْفَقْرُ فِي الْوَطَنِ غُرْبَةٌ)
. وطن جايى است كه انسان در آنجا متولد شده و چشم به روى خويشاوندان و بستگان و نزديكان گشوده و مورد علاقه آنها قرار گرفته و در هر گوشه و كنار، آشنايى دارد و غربت جايى است كه انسان نه آشنايى دارد و نه دوست مهربانى و نه يار و مددكارى. امام مىفرمايد: شخص غنى هر جا برود به موجب غنايش پيوندهاى محبت را با اين و آن برقرار مىسازد و به سبب بذل و بخشش ياران و مددكارانى پيدا مىكند؛ ولى شخص فقير حتى در وطن خويش دوستان و بستگان را از دست مىدهد و گاه به صورت موجودى فراموش شده در مىآيد.
پيام امام در اين سخن اين است كه مؤمنان بايد بكوشند و بىنياز شوند و به هنگام غنا و بىنيازى از مال و ثروت خويش براى جلب و جذب قلوب و كمك به نيازمندان استفاده كنند، از عواقب فقر بترسند، چرا كه فقر مايه ذلت و گاه مطابق بعضى از روايات سبب كفر مىشود. البته اين فقر با فقرى كه در روايات از آن تعريف شده تفاوت آشكارى دارد؛ فقر ممدوح به معناى «ساده زيستن» و يا «فقر الى الله» است.
در اين باره در ذيل حكمت سوم شرح بيشترى داشتيم.