پنجاه درس اصول عقايد براى جوانان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٧ - روشنترين دليل بر آزادى اراده و اختيار

بنابراين با قبول مكتب جبر «ثواب» و «عقاب» و «بهشت» و «دوزخ» بى‌معنى و بى‌محتوا خواهد بود.

همچنين، نامه اعمال، سؤال، حساب الهى، مذمّتى كه در مورد بدكاران در آيات قرآن شده و ستايشى كه از نيكوكاران به عمل آمده، همه اين مفاهيم از بين مى‌رود.

زيرا مطابق اين فرض نه نيكوكار اختيارى از خود داشته و نه بدكار.

از اين گذشته ما در نخستين برخورد با مذهب، به مسئله «تكليف و مسئوليت» برخورد مى‌كنيم، ولى آيا در موردى كه هيچ كس از خود اختيارى ندارد تكليف و مسئوليت معنى دارد؟!

آيا به كسى كه دستش بى‌اختيار لرزان است مى‌توان گفت: اين كار را نكن، يا به كسى كه در يك سراشيبى تند گرفتار شده و بى‌اختيار به پايين مى‌دود، مى‌توانيم بگوييم بايست.

به همين دليل اميرمؤمنان على عليه السلام در روايت معروفى مى‌فرمايد مكتب جبر مكتب بت‌پرستان و حزب شيطان است: «تلك مقالة اخوان عبدة الاوثان و خصماءِ الرحمان و حزب الشيطان؛ اين گفتار برادران بت‌پرستان و دشمنان خدا و حزب شيطان است». [١]

[١]. اصول كافى، ج ١، ص ١١٩، باب الجبر والقدر