فقه سازمانی - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ١٥ - مقدمه
درس اول: كليات
مفهوم كلمه «فقه» و «تفقه»، چه در قرآن كريم و چه در احاديث شريف، برابر با ژرفنگرى و فهم عميق است. در قرآن آمده است:
(فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِى الدّينِ ...) [١]
چرا از هر گروهى از آنان، طايفهاى كوچ نمىكند (و طايفهاى در مدينه بماند)، تا در دين (و معارف و احكام اسلام) آگاهى يابند.
در اصطلاح قرآن و سنت «فقه» علم وسيع و عميق به معارف و دستورهاى اسلامى است و اختصاص به قسمت خاصى ندارد، ولى به تدريج در اصطلاح علما اين كلمه به «فقه الاحكام» اختصاص يافته است. [٢]
فقهاى اسلام، كلمه فقه را در مورد قسم اخير اصطلاح كردند. شايد از آن نظر كه از صدر اسلام، بيشتر توجه مردم به مسائل عملى و پرسش از آنها بوده است. از اين رو، كسانى كه تخصصشان در اين رشته بود به عنوان «فقها» شناخته شدند. [٣]
[١] . توبه ( ٩)، آيۀ ١٢٢
[٢] . «فقه الاحكام» يعنى امورى كه هدف از آنها اين است كه انسان در خارج، عمل خاصى انجام دهد و يا عملى كه انجام مىدهد چگونه باشد و چگونه نباشد و به عبارت ديگر قوانين و مقررات موضوعه. (دورۀ كامل آشنايى با علوم اسلامى، شهيد مطهرى، ص ٢٨٧-٢٨٨)
[٣] . دورۀ كامل آشنايى با علوم اسلامى، شهيد مطهرى، ص ٢٨٧-٢٨٨