فقه سازمانی - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٤٩ - اهتمام به بیت المال
درس هفتم: بيتالمال (١)
به مالى كه همه مسلمانان در آن، حق دارند «بيتالمال» مىگويند. (١) نظر به اين كه در گذشته برخى از اموال و درآمدهاى دولت در خانههاى امنى قرار مىگرفت تا به موقع در راه نيازهاى مردم و اجتماع صرف گردد، نام آن درآمدها به مناسبت محل امن آنها، بهعنوان «بيتالمال» خوانده شد. (٢)
بيتالمال مصاديق فراوانى دارد كه مهمترين آنها عبارتند از: درآمدهاى به دست آمده از خمس، زكات، خراج، جزيه، ماليات مستقيم و غير مستقيم، انفال و ثروتهاى عمومى، كليه اموال و امكاناتى كه در اختيار وزارتخانهها، سازمانها، مؤسسات دولتى، ارگانها و مانند آنها قرار دارند.
اهتمام به بيتالمال
همه كسانى كه به نحوى با نوعى از بيتالمال سر و كار دارند بايد نسبت به استفاده و نگهدارى از آن دقيق و دلسوز باشند و با عقل و تدبير و در چارچوب قانون و مقررات، آن را به كارگيرند.
امير مؤمنان ٧ در ضمن نامهاى به يكى از كارگزاران خود مىنويسد:
«ادِقُّوا اقْلامَكُمْ، وَ قارِبُوا بَيْنَ سُطُورِكُمْ، وَاحْذِفُوا عَنّى فُضُولَكُمْ، وَاقْصُدُوا الْمَعانِىَ،
-----------------------------------
(١). لغتنامه، علىاكبر دهخدا، واژۀ بيتالمال
(٢) . ر. ك. بيتالمال در نهجالبلاغه، حسين نورى، ص ١٣