معارف قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٦
جامعه نخواهد داشت، ولى اگر يك دانشمند همانند سامرى منحرف شود، با افكار و گفتار باطل و آثار بد خود، افكار و عقايد جامعه را به انحراف مىكشد. از اين رو، اميرالمؤمنين (ع) فرمود:
«زَلَّةُ الْعالِمِ كَانْكِسارِ السَّفينَةِ تَغْرِقُ وَ تُغْرِقُ» «١» لغزش دانشمند، مانند شكستن كشتى است كه هم غرق مىشود و هم (ديگران را) غرق مىكند.
سوء استفاده از فرصت سامرى، مانند ديگر فرصتطلبان، با استفاده از احترام و تقدسى كه در ميان بنىاسرائيل داشت و با آگاهى از ويژگيهاى روحى و ضعفهاى فراوان بنىاسرائيل و ترديد ناشى از تأخير حضرت موسى (ع)، فرصت را غنيمت شمرد و يك مجسمه گوساله ساخت. خاكى كه از زير پاى جبرئيل (ع) و يا مركب او، برداشته بود، روى آن پاشيد، آن را به صدا درآورد و به عنوان خدا و معبود به مردم معرّفى كرد و بدين ترتيب آنها را منحرف ساخت.
خطر غفلت بنىاسرائيل سالها با خوارى و ذلّت در چنگال فرعون گرفتار بودند. خداوند به بركت حضرت موسى (ع)، فرعون و لشكريانش را نابود ساخت و آنها را از بردگى نجات داد و به آنان عزت و نعمت بخشيد؛ ولى بنىاسرائيل چنان گذشته خود و بهرهمندى از نعمتهاى الهى و معجزههاى فراوان را ناديده گرفتند و در خواب غفلت فرو رفتند كه به جاى شكر و سپاس به درگاه ربوبى و اطاعت از پيامبر، به دنبال سامرى راه افتاده، گوسالهپرستى را بر خداپرستى ترجيح دادند.
مجازات سامرى پس از ثابت شدن جرم سامرى و اعتراف او به گناه خويش، حضرت موسى (ع) تصميم گرفت او را مجازات كند. از اين رو، سه مجازات زير را برايش تعيين كرد: