معارف قرآن (ج4)

معارف قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٥

بى‌شك در وجود انسان غرايز و اميال گوناگونى وجود دارد كه همه آنها براى ادامه حيات او ضرورى است. نظير خشم، علاقه به خويشتن، علاقه به مال و زندگى مادى و غيره. بدون ترديد، خداوند حكيم، اين غريزه را براى هدف تكاملى آفريده، اما آنچه بايد مورد توجه قرار گيرد، اين است كه گاه اينها از حدّ خود تجاوز مى‌كنند و از شكل يك ابزار مطيع عقل خارج مى‌شوند، رو به طغيان و ياغيگرى مى‌گذارند، عقل را زندانى كرده و بر كل وجود آدمى حاكم مى‌شوند و زمام اختيار او را در دست مى‌گيرند. اين همان چيزى است كه از آن به هواپرستى تعبير مى‌شود كه از بت‌پرستى خطرناكتر است و به فرمايش رسول اكرم (ص): «در زير آسمان هيچ بتى در نزد خدا بزرگتر از هوا و هوسى كه از آن پيروى شود، وجود ندارد. «١»» عواقب هواپرستى‌ پيروى از هوا و هوس عواقب شومى دارد كه فرد و اجتماع را به تباهى مى‌كشد. با مراجعه به آيات و روايات مى‌توان برخى از عواقب آن را اين‌گونه برشمرد:
١- هواپرستى سرچشمه غفلت و بى‌خبرى است. «٢» ٢- انسان هواپرست گرفتار بدترين گمراهيها مى‌شود. «٣» ٣- هواپرستى نقطه مقابل حق‌طلبى است و انسان را از پيمودن راه خدا باز مى‌دارد. «٤» ٤- پيروى از هوا و هوس اساس تمام رنجهاى انسان است. «٥» ٥- هواپرستى مانع استفاده صحيح از فهم و عقل انسان مى‌گردد.
خداوند به انسان، نعمت شنوايى و عقل عطا كرده تا مطالب صحيح از ناصحيح را بشناسد؛ حال انسانى كه به‌جاى تبعيت از حق و استفاده‌صحيح از اين‌نعمتها، به‌پيروى‌ازهواى نفس بپردازد، از نعمت شنوايى و عقل، بطور صحيح استفاده نكرده است و آنها را مهمل‌