معارف قرآن (ج4)

معارف قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٠

ترحّم بى‌مورد از آنجا كه اجراى حدّ به مصلحت «فرد و اجتماع» است، بايد در اجراى صحيح آن دقت كرده وقتى گناهكار به حكم اسلام محكوم به چند ضربه شلاق مى‌شود، هدف اين است كه با چشاندن درد تازيانه به او، شيرينى گناه را از كامش بزداييم تا ديگر هوس گناه نكند و مايه عبرت ديگران نيز باشد. حال اگر مجرى يا قاضى به هنگام اجراى حد، تحت تأثير عواطف و احساسات بى‌مورد قرار گيرد و تلخى مجازات را به مجرم نچشانده، شيرينى گناه همچنان در كام او باقى مى‌ماند و او را به ارتكاب دوباره فرا مى‌خواند. بدين جهت، آيه شريفه مجريان حدود الهى را از اينكه به هنگام اجراى حد تحت تأثير عاطفه و احساس بى‌مورد قرار گيرند، نهى مى‌كند.
اجراى حدّ در حضور جمع‌ بعضى از گناهكاران هستند كه ترس از تنبيه، آنها را از انجام گناه باز نمى‌دارد؛ ولى آبروى خود را بااهميت مى‌شمارند. اگر احتمال دهند كه در صورت انجام گناه در حضور جمع مجازات مى‌شوند، هرگز مرتكب آن گناه نمى‌شوند. از طرف ديگر، جزاى گناهكار در حضور جمع سبب عبرت ديگران نيز مى‌شود. بدين جهت و بنا به مصالح ديگرى آيه مزبور دستور مى‌دهد كه بايد تنبيه گناهكار در حضور جمعى از مردم باشد. گفتنى است كه تعيين تعداد افراد يا مكان بستگى به نظر قاضى دارد.
عدم ازدواج با مؤمنان‌ يكى ديگر از مجازاتهاى زناكاران اين است كه مردان زناكار از ازدواج با زنان مؤمن محروم شده‌اند، همچنان كه مردان مؤمن نيز حق ندارند با زنان زناكار ازدواج كنند.
علامه طباطبايى (ره) در اين باره مى‌نويسد: آنچه كه از سنت در تفسير اين آيه به دست مى‌آيد، اين است كه اين آيه شامل زناكارانى مى‌شود كه مشهور به اين عمل شده و حدّ بر آنان جارى گشته و توبه آنان هنوز ثابت نشده باشد. «١»