معارف قرآن (ج4)

معارف قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٩

٣- پرستش شبانه: بندگان خدا در شب كه مردم به خواب فرو مى‌روند، به نيايش با خدا مى‌پردازند و شب را با سجده و قيام خاضعانه و قرائت قرآن سپرى مى‌كنند.
٤- ترس از مجازات الهى و عذاب آخرت: مؤمنان با اينكه شبها به ياد خدا هستند و به عبادت مى‌پردازند و روزها در مسير انجام وظيفه گام برمى‌دارند باز هم دلشان لبريز از ترس و خشوع در برابر خداست. ترسى كه عامل نيرومندى براى حركت به سوى انجام وظيفه بيشتر و بهتر است و بسان يك مراقب نيرومند، انسان را از درون كنترل مى‌كند. به همين جهت، يكى از دعاهاى آنها اين است كه پروردگارا عذاب جهنم را از ما برطرف گردان كه عذابش سخت و پردوام بوده و بد اقامتگاهى است.
٥- ميانه‌روى در انفاق: مؤمنان در هر كارى از افراط و تفريط مى‌پرهيزند و همواره حدّ اعتدال را نگه مى‌دارند، حتى در احسان و انفاق در راه خدا، اين اصل را رعايت مى‌كنند، يعنى نه چنان بخيل هستند كه نسبت به درماندگان بى‌تفاوت باشند و در حق آنها انفاق نكنند و نه چندان انفاق مى‌كنند كه خود و خانواده‌شان را دچار فقر سازند. قرآن از اوّلى به «تقتير» و از دوّمى به «اسراف» تعبير مى‌كند و زياده‌روى در احسان و بخشش را نوعى ضايع كردن مال و خرج بى‌مورد مى‌داند؛ زيرا يكى از اهداف انفاق، ريشه‌كن كردن فقر و تنگدستى در جامعه است و كسى كه در انفاق اسراف ورزد، در حقيقت خود را بعمد به فقر و تنگدستى مبتلا ساخته، از اين رو مؤمنان آگاه، راه ميانى را مى‌پيمايند و حد وسط را بر مى‌گزينند كه مايه قوام است.
٦- خلوص: صداقت در عبادت و ساير امور، پرهيز از هر نوع ريا و خودنمايى و شرك پنهان از ديگر صفات بارز «عبادالرحمن» است، چرا كه انجام اعمال نيك بدون داشتن نيت خالص، باطل و بى‌اثر است و به جسم بى‌روح مى‌ماند.
٧- پرهيز از خونريزى: اجتناب از آلوده شدن به خون بى‌گناهان از ديگر خصوصيات آنهاست؛ يعنى در هيچ حالى، انسانى را كه خدا كشتن او را حرام كرده، نمى‌كشند مگر اينكه كشتن وى حق باشد مانند قصاص و حدّ.
٨- رعايت عفت: از ديگر ويژگيهاى عبادالرحمن، پرهيز از اعمال منافى عفت مانند زنا و مقدمات آن است. زنا مفاسد فردى و اجتماعى زيادى دارد، از جمله خارج شدن ايمان‌