معارف قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢١
همچنين كسانى كه به صورت سلسله مراتب از طرف ولى فقيه منصوب مىشوند، لازم است؛ چراكه انضباط براى هر جمعيت متشكّل و منسجم، ضرورى است و سرنوشت مسلمانان و جامعه اسلامى با آن نظم و انضباط پيوند خورده است. علاوه بر تأكيد قرآن و روايات، عقل و منطق نيز آن را تأييد مىكند و هيچ مديريت صحيح بدون آن امكانپذير نيست. «١» حكومت صالحان «وَعَدَ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الْارْضِ كَمَااسْتَخْلَفَ الَّذينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لُيمَكِّنَنَّ لَهُمْ دينَهُمُ الَّذىِ ارْتَضى لَهُمْ وَ لَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ امْناً يَعْبُدُونَنى لا يُشْرِكُونَ بى شَيْئاً وَ مَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ» (نور، آيه ٥٥)
خداوند به كسانى از شما كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند، وعده داده كه آنها را در روى زمين جانشين ديگران قرار دهد، همچنان كه مردمى را كه پيش از آنها بودند، جانشين ديگران كرد (نيز وعده داده) و دينشان را كه خود برايشان پسنديده است، استوار سازد و ترسشان را به آرامش و ايمنى مبدّل كند، تا مرا بپرستند و هيچ چيزى را با من شريك قرار ندهند و كسانى كه پس از آن كافر شوند، آنان فاسقانند.
استخلاف يك سنت الهى استخلاف عبارت است از جانشينى افراد شايسته و حكومت آنان در زمين، و اين يك سنت تغيير ناپذير الهى است، بدين معنى كه خداوند امت كافر و گناهكار را از ميان مىبرد و مؤمنان و صالحان را نجاتمىدهد تا جانشين اقوامگذشتهباشند و وارثزمين گردند و جامعه شايستهاى را تشكيل دهند و اين سنت، در طول تاريخ رايج بوده است. قرآن مىفرمايد:
«قالَ الَّذينَ كَفَروُا لِرُسُلِهِمْ لَنَخْرُجَنَّكُمْ مِنْ ارْضِنا اوْ لَتَعُودُنَّ فى مِلَّتِنا فَاوْحى الَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظَّالِمينَ وَ لَنُسْكِنَنَّكُمُ الْارْضَ مِنْ بَعْدِهِمْ ذلِكَ لِمَنْ خافَ