ريشه «بُرْء و بَراء» به معناى دورى‌جستن و فاصله‌گرفتن است. «١» خواجه نصيرالدين طوسى در تبيين آن دو مى‌نويسد:
«حقيقت تولّى اين است كه انسان با تمام وجود رو به خدا آورد- كه اصل منبع همه نيكيهاست- و چنين كارى با دو چيز ممكن است؛ شناخت و محبّت، زيرا تا مردم خدا را نشناسند بدو عشق نمى‌ورزند و تا او را دوست نداشته باشند، به سويش روى نمى‌آورند.
حقيقت تبرّى نيز آن است كه از هر چيز جز خدا، بيزار گردد و چنين كارى با هجرت و جهاد ميسّر مى‌شود، هجرت، از غير او بريدن است و جهاد، نبرد با دشمن است و تا كسى از غير خدا هجرت نكند و با دشمنانش نجنگد، تبرّى او كامل نيست.» «٢» اهل بيت، معيار تولّى و تبرّى‌ نظر به اينكه دودمان وحى به زيور عصمت آراسته‌اند، وهرگز برخلاف خواست خدا هيچ‌كارى انجام نمى‌دهند، ميزان تولّى‌ و تبرّى‌ شناخته شده‌اند و عقربه تولّى مؤمن همواره بايد به سوى آنان جهتگيرى كند، همان‌گونه كه عقربه تبرّى بايد در جهت مخالفانشان بچرخد.
شب جنگ احد- كه حضرت حمزه سيدالشهدا در آن به شهادت رسيد- رسول اكرم صلّى‌الله عليه و آله حمزه را خواست و به او فرمود: ممكن است زمانى دراز از ماغايب شوى، اگر بر خدا وارد شدى و شرايع اسلام را از تو پرسيد، چه پاسخ مى‌دهى؟ حمزه گريست و گفت: پدر و مادرم فدايت اى رسول خدا، مرا راهنمايى و ارشاد فرما.
پيامبر (ص) چكيده معارف اسلام را برايش بازگو كرد تا اينكه فرمود:
«انَّ مُحَمّداً وَ آلَهُ خَيْرُالْبَرِيَّةِ ... تُوالى‌ مَنْ والاهُمْ وَ تُعادى‌ مَنْ عاداهُمْ ...» «٣» محمّد و دودمان او بهترين مردمند، با دوستانشان دوستى و با دشمنانشان، دشمنى مى‌كنى.