٨- تأليف قلوب‌ «تأليف قلوب» واژه‌اى قرآنى است و معادل فارسى آن «ايجاد انس و الفت در ميان دلها» است كه هم در اخلاق فردى كاربرد دارد، چنان كه حضرت على صلوات‌الله عليه فرمود:
«الْمُؤمِنُ مَأْلوُفٌ وَ لاخَيْرَ فيمَنْ لايَأْلِفُ وَ لايُؤْلَفُ» «١» مؤمن، انس‌پذير است و آن كه نه انس مى‌گيرد و نه مأنوس مى‌شود، خيرى در او نيست.
و هم كاربرد وسيعى در اخلاق اجتماعى، بويژه سياسى دارد كه انگيزه طرح آن در اين كتاب شده است.
طرح و بحث‌ اخلاق سياسى ٧٧ ج - سيره اوليا ص : ٧٦ در زندگى اجتماعى، بطور طبيعى، عدّه‌اى از نعمتهايى چون؛ مال و منال، جاه و مقام، زيبايى و كمال و ... برخوردارند و برخى نيز از چنين مواهبى، كم‌بهره يا محرومند؛ دسته نخست، همواره درصدد حفظ و افزايش داشته‌هاى خويشند و گروه دوّم در تكاپوى به دست آوردن آن، و همين تلاش و تكاپو و محدوديت نعمتها دنيا را «دار تزاحم» كرده و اين تزاحم، سبب كينه و دشمنى و پيكار و كشتار در ميان انسانها گشته ودرد كشنده و