٢. ظاهريه - دمشق (٤٩٦٣) نسخ سده ء ١٠ ه‍. ق، با يادداشت تملك محمد تاجي مورخ ٩١٤ ه‍. ق، ٥٠ گ، ١٦ سطرى [ف: الظاهرية ١ / التجويد والقراءات / ٤٦٦، ٤٦٧] ٦٢٠ س ١٩٢ المنح الفكرية في شرح المقدمة الجزرية ١٩٢ س ملا على قارى (م: ١٠١٤ ه‍. ق) * نور الدين شيخ على بن سلطان محمد، هروى مكى حنفى قارى، معروف به (على قارى) يا (ملا على قارى) از دانشمندان سده ء ١١ ه‍. ق، وى پس از تحصيل علم در زادگاه خود يعنى هرات، به مكه كوچيد ودر آنجا استقرار يافت، واز محضر اساتيد مكه بهره جست ودر ظل مساعي علمي واندوختن معلومات، نامور گرديد، ودر همه ء ديار اسلامي أو را به عنوان يك دانشمند مبرز مى شناختند. وى هر يك از بنيانگذاران مذاهب اربعه ء اهل سنت - وبه ويژه شافعي - را مورد انتقاد قرار مى داد، وبر مالك بن انس نيز به خاطر آنكه با دست گشاده نمازخواندن را جائز برمى شمرد معترض بود، ودر اين زمينه كتابي تأليف كرد. وبه همين جهت همواره در شدت ومحنت به سر مى برد. وى سرانجام در سال ١٠١٤ يا ١٠١٦ ه‍. ق در مكه از دنيا رفت.
وقتى علماء مصر از درگذشت أو اطلاع يافتند در (الجامع الازهر) گروهى متشكل از چهار هزار تن گردهم آمدند، ودر غياب، نماز ميت بر أو خواندند. از ملا على قارى آثار متعددى به جاى ماند كه پاره أي از آنها عبارتند از: (عقيلة أتراب القصائد في أسنى المقاصد للشاطبي - كه شرح قصيده ء رائيه ء شاطبى است)، (شرح الرسالة القشيرية) در تصوف، در دو مجلد. (أنوار القرآن و أسرار الفرقان)، (الحرز الثمين للحصن الحصين من كلام سيد المرسلين) كه در مكه به چاپ رسيده است، (فتح الرحمن بفضائل شعبان)، (مرقاة المفاتيح لمشكوة المصابيح) كه اين دو كتاب در قاهره به طبع رسيده اند. (الناموس في تلخيص القاموس)، (الاحاديث القدسية والكلمات الانسية)، وجز آنها.
# ت: سده ء ١٠ يا ١١ ه‍. ق.
اين كتاب شرح مزجى (المقدمة الجزريه ء) حافظ شمس الدين محمد جزرى در تجويد است كه گزارش آن در همين بخش بيان شد. در ديباچه مى گويد: انگيزه ء گزارش مقدمه ء جزرى اين بود كه شرح كاملى بر آن نوشتند، ولذا من اين شرح متوسط - كه نه آنچنان مختصر ونه آنگونه مفصل است - بر اين منظومه تأليف كردم.
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي أودع جواهر المعاني الضيائية في قوالب زواهر

(٤٣٤)