٧٣ تواتر القرآن ٧٣ س حرعاملى (١٠٣٣ - ١١٠٤ ه‍. ق) * محمد بن حسن بن على بن حسين - يا - محمد بن حسين عاملي مشغرى، معروف به (شيخ حر عاملي) محدث وفقيه واصولى ومتكلم بزرگوار وجامع بسيارى از علوم ديگر كه در شب جمعه ٨ رجب ١٠٣٣ ه‍. ق در روستاى (مشغره) از نواحى جبل عامل زاده شد ودر محضر پدر وعموى خود شيخ محمد، وجد مادرى خويش شيخ عبد السلام بن محمد، ودائي پدرش شيخ على بن محمود واساتيد ديگر تتلمذ كرد، ودر (جبع) نزد عموى خود ونيز شيخ حسن ظهير، وشيخ زين الدين بن محمد بن حسن بن زين الدين شهيد ثانى به تحصيل علم همت گماشت. مدت چهل سال در زادگاه خود اقامت نمود، ودو بار طى اين مدت به سفر حج رفت و به زيارت ائمه ء عراق (عليهم السلام) ونيز بارگاه امام رضا (عليه السلام) توفيق يافت، و سرانجام در مشهد رضوى مقيم گشت وبه منصب (شيخ الاسلام) و (قاضى القضاة) نائل آمد، واز آنجا نيز دو بار به سفر حج رفت، ودر اصفهان مورد تكريم مجلسي دوم قرار گرفت. شيخ حر عاملي از سيد ميرزاى جزائري وشيخ على سبط، ومجلسي دوم روايت كرده، چنانكه مجلسي دوم نيز از أو روايت دارد. شيخ حر عاملي داراى قريحه ء شعرى سرشارى نيز بوده وسيد على خان مدنى در سلافة العصر اشعاري را از أو آورده است. از عاملي آثار فراوانى به جاى مانده كه معروفترين آنها كتاب (تفصيل وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة) است كه تدوين آن مدت هيجده سال به طول انجاميد. وى داراى آثار ديگرى در فقه وحديث وكلام، وديوان شعر وجز آنها مى باشد كه إن شاء الله در جاى خود معرفى خواهد شد. شيخ حر عاملي در ٢١ رمضان ١١٠٤ ه‍. ق در مشهد رضوى از دنيا رفت ودر صحن، نزديك (مدرسه ء ميرزا جعفر) به خاك سپرده شد # ت: سده ء ١١ ه‍. ق.
در اين كتاب مرحوم شيخ حر عاملي با ده وجه براى اثبات تواتر قرآن به استدلال پرداخته، و اين رساله را در واقع در جهت رد يكى از معاصرانش - كه در مقدمه ء تفسير خود ضمن سه فصل منكر تواتر قرآن كريم شده - نگاشته است. براى توضيح بيشتر واهميت موضوع، بخشى از آغاز اين رساله را - كه ما را به محتواى آن آگاه مى سازد - در اينجا مى آوريم:
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين والصلاة على محمد وآله أجمعين. وبعد فيقول الفقير إلى الله الغنى محمد بن حسن بن على بن محمد الحر العاملي (عامله الله بلطفه الخفى): (إعلم أن بعض المعاصرين ألف تفسيرا للقرآن

(٢٧٩)