كشاف الفهارس - السيد محمد باقر حجتى - الصفحة ٢٩٥

كار آئى وآمادگى جالبى برخوردار بود. به خصوص در قرائت آنچنان تخصص وتبحر به هم رسانده بود كه به (امام القراء) و (امام شاطبى) شهرت يافت ودر نحو وتفسير وحديث ولغت وعلوم عربيت استادى ماهر بوده ودر تعبير خواب نيز دستى توانا داشت. وبا اينكه از هر دو ديده نابينا وبه اصطلاح كور مادرزاد بود به علت هوش سرشار وتفطن نسبت به محيط پيرامون خود، حركات وگفتارها ورفتارش را طورى برگزار مى نمود كه كسى متوجه نمى شد وى نابينا است. وى را از آنرو (رعينى) مى نامند چون أو را به يكى از قبائل يمن به نام (دى رعين) منسوب مى دارند، چنانكه به علت نابينائى به (ضرير) نامبردار بود.
شاطبى در گنجور حافظه ء خويش معلومات فراوانى را اندوخته ومحفوظات زيادي را ذخيره كرده بود، نزد وى صحيح بخارى، صحيح مسلم، موطأ مالك را مى خواندند واو از حفظ اغلاط را خاطرنشان مى ساخت وحاضران نسخه ها را تصحيح مى كردند. ونيز در هر مبحثي نكات دقيق وپيچده ء مربوط به همان مبحث را املاء مى نمود.
شاطبى علاوه بر مراتب علمي، بسيار زاهد وصالح ومتقى وبرخوردار از خوى نيك بوده، و سخنى كه ضرورت، آنرا ايجاب نمى كرد برزبان نمى آورد، ودر برابر بيماريهاى سخت و مشكلات زندگانى زبان به شكوه نمى گشود، وهمواره به هنگام قرائت وضوء مى ساخت، و جلوس أو درمجلس درس توأم با وقار ومتانت بود، وى آثار فراوانى در قرائت وتجويد وعلوم ديگر از خود به جاى نهاد كه پاره أي از آنها عبارتند از: (عقيلة أتراب القصائد في أسنى المقاصد)، (ناظمة الزهر في أعداد آيات السور) (تتمة الحرز من قراءة أئمة الكنز) وجز آنها.
شاطبى در ٢٨ ج ٢ / ٥٩٠ ه‍. ق در قاهره از دنيا رفت ودر (قرافه) در مقبره ء (فاضليه) به خاك سپرده شد. يادآور مى شويم (فيره) به كسر فاء وتشديد وضم راء لغتي است لاتيني وبه معناى (آهن) ودر لاتين (فيروم Ferrum) وبه زبان فرانسوى (فير Fer)، وبه اسپانيائى (هييرو Hierro) ضبط شده است.
# ت: سده ء ٦ ه‍. ق.
كتاب (حرز الاماني) يا (الشاطبية) قصيده أي است با قافيه ء لام: (لاميه) در تجويد كه (التيسير) أبو عمرو دانى را درآن به نظم آورده، چنانكه در (التحبير) بدان اشارت دارد. اين قصيده مجموعا در ١١٣٧ بيت انشاء شده وبه تمام معنى روش وسبك ابتكارى را در آن به كار برده است، ولذا به صورت محور واستوانه أي در فن تجويد درآمده است. بر اين منظومه شروح فراوانى نوشته شده است كه بهترين ودقيقترين آنها شرح برهان الدين ابراهيم بن عمر جعبرى (م ٧٣٢ ه‍. ق) مى باشد واين شرح، (كنز المعاني في شرح حرز الامانى) نام دارد، وجعبرى