مى باشند قرار گرفته است كه احيانا در ميان آنها نسخه هايى كهن تر از نسخه هاي داراى تاريخ تحرير وجود دارند، واين نسخه هاي كهن ونفيس با قيد (كهنه ونفيس) در كتاب ما ياد شده اند تا محققان براى باز يافتن نسخه هاي كهن وبا ارزش صرفا به نسخه هاي مورخ (وداراى تاريخ تحرير) بسنده نكنند، بلكه نسخه هاي مجهول التاريخ را از نظر دور ندارند، ودر هر كتابخانه قبل از درخواست نسخه هاي مورخ، آنها را نير براى رؤيت مطالبه نمايند.
ج - اطلاعات ديگر درباره اين كتاب معرفى كتب فهرست نسخه هاي خطى:
پس از اين مقدمه - فقط در اين مجلد - كتابهاى فهرست نسخه هاي خطى كتابخانه جمهوري اسلامي ايران، وچند فهرست از كتابخانه هاي ممالك ديگر كه در ايران به طبع رسيده اند، ونيز فهرست نسخه هاي خطى كتابخانه ظاهريه دمشق معرفى شده اند، در معرفى آنها واحيانا كتابخانه هاي ديگر، از شرح وبسط لازم دريغ نكرديم، اين معرفى صرفا در مجلد اول كتاب ما درج خواهد شد ودر مجلدات ديگر تكرار نمى گردد.
تاريخ علوم:
هر بخش از كتاب ما - كه ويژه موضوع خاصى از قبيل: قرائت وتجويد، تفسير، علوم راجعه به قرآن، حديث، كلام و اعتقادات وجز آنها است - داراى مقدمه أي در گزارش تاريخ علم مربوط به آنها است. اينگونه مقدمه ها - كه گاهى نسبة مفصل، واحيانا به مناسبت، مختصر تدوين شده اند، كتاب ما را با آميزه أي از مطالب خواندنى وداراى جاذبه، رونق بخشيده، وانگيزه أي در علاقه مندان به وجود مى آورد تا از اين كتاب جز كتابشناسى ونسخه شناسى بهره هاي ديگرى را عائد خود سازند. شرح احوال علماء را نيز ذيل معرفى مؤلفان كتب در بخش كتابشناسى آورديم تا مطالعه كنندگان كتاب ما با دانشمندان، انسى به هم رسانده وعلاوة بر آثارى كه آنها را معرفى كرديم با افكار وآثار ديگرشان نيز آشنا گردند.
معرفى پاره أي از نسخه هاي ديگر:
قبلا اشاره شد: در بخش نسخه شناسى اين كتاب - علاوه بر معرفى نسخه هاي خطى عربي كتابخانه هاي جمهوري اسلامي ايران - احيانا نسخه هايى از كتابخانه هاي ممالك ديگر، به ويژه كتابخانه ظاهريه دمشق شناسانده شده اند، زيرا گاهى براى پاره أي از كتابها فقط يك يا دو يا چند نسخه معدودى را در كتابخانه هاي كشورمان شناسايى كرديم. وبدين منظور كه محققان ميهن ما بتوانند با نسخه هاي ديگرى از كتابهايى - كه نسخه هاي آنها در ايران، محدود ويا منحصر است - آشنا شوند ودر تصحيح آنها از نسخه هاي بيشترى مدد گيرند. نسخه هايى از كتابخانه ظاهريه را معرفى كرديم، چرا كه مى دانيم دسترسى محققان ايراني به اين كتابخانه ونسخه هاي خطى آن - نسبت به ممالك ديگر - آسان تر مى نمايد.

(١١)