علماء شيراز قرائت وحديث را از محضر أو فرا مى گرفتند. بعدها أو در (ينبع) مقيم گشت سپس در مدينه، وآنگاه براى حج به مكه رفت وبه عراق بازگشت، ودوباره از عراق براى حج به مكه مراجعت كرد وبر قاهره در آمد وملك اشرف مقدم أو را گرامى داشت، آنگاه به حج رفت و به عنوان يك بازرگان وارد يمن شد وصاحب يمن از أو سماع حديث مى كرد، وبالاخرة با كالاى فراوانى از مال التجاره بازگشت وبه قاهره درآمد، ومدتي در آنجا به سر برد، سپس سفر از راه شام وآنگاه از راه بصره را در پيش گرفت تا به شيراز رسيد. يكى از كارهاى أو بناء مدرسه أي در دمشق به نام (دار القرآن) ومدرسه ء ديگرى در شيراز بوده است.
ابن الجزرى در ٥ ع ١ ٨٣٢ ه‍. ق در شيراز از دنيا رفت، ودر مدرسه أي كه خود، آنرا بناء كرده بود به خاك سپرده شد.
از وى آثار فراوانى - به ويژه - در قرائت وتجويد به جاى مانده كه پاره أي از آنها عبارتند از:
(النشر في القراءات العشر)، (غاية النهاية في أسماء رجال القراءات والرواية)، (الدرة المضيئة في قراءات الائمة الثلثة المرضية)، (طيبة النشر في القراءات العشر)، (المقدمة الجزرية)، (تذكرة العلماء) در حديث، (الزهر الفائح في ذكر من تنزه عن الذنوب والقبائح)، (التمهيد في التجويد)، (الحصن الحصين من كلام سيد المرسلين) وجز آنها.
# ت: سده ء ٨ يا ٩ ه‍. ق.
اين كتاب، مكمل كتاب (التيسير في القراءات السبع): أبو عمرو دانى است، چنانكه در مقدمه ء آن مى گويد: چون ديدم - پس از نگارش (النشر في القراءات العشر) و (طيبة النشر) در تكميل حرز الامانى: (قصيده ء شاطبيه) - كتاب (طيبة النشر) مورد توجه واستقبال قرار گرفت اين كتاب يعنى (تحبير) را در تكميل (التيسر): أبو عمرو دانى تأليف كردم. وچنانكه چلبى نيز يادآورى كرده است در اين كتاب سه قرائت را بر (قراآت هفتگانه ء (التيسير) افزود، چنانكه همين شيوه را قبلا درباره ء (قصيده ء شاطبيه) به كار گرفته بود. مؤلف شرح حال مبسوطي درباره ء أبو عمرو عثمان بن سعيد دانى پس از مقدمه ء كتاب ياد مى كند، وسلسله ء أسناد روايت خود را تا أو - با ذكر - تاريخ بازگو مى سازد. شايد بتوان گفت: اين كتاب، ملخصى از كتاب (النشر في القراءات العشر): ابن الجزرى وواجد همان ارزش واعتبارى است كه كتاب (النشر..) داراى آن مى باشد.
آغاز [قال الشيخ الامام العالم العلامة شيخ الاسلام ومقتدى الأنام شمس الملة والدين أبو الخير محمد بن محمد بن محمد بن على بن يوسف الجزري (أيد الله ظلال جلاله على كافة المسلمين)]: الحمد لله على تحبير التيسير،

(٢٦٥)