١٦. گروهى از مصريان كه در حدود ٣٠٠٠ سال پيش از ميلاد، در شهر «ممفيس» زندگى مى‌كردند، معتقد بودند كه سلطانى در آخرالزمان با نيروى غيبى بر جهان مسلط مى‌شود، اختلاف طبقاتى را از بين مى‌برد و مردم را به آرامش و آسايش مى‌رساند.

١٧. گروهى ديگر از مصريان باستان معتقد بودند كه فرستاده خدا در آخرالزمان در كنار رودخانه خدا پديدار گشته، جهان را تسخير مى‌كند.

١٨. ملل و اقوام مختلف هند، مطابق كتاب‌هاى مقدس خود، در انتظار مصلحى هستند كه ظهور خواهد كرد و حكومت واحد جهانى را تشكيل خواهد داد.

١٩. يونانيان مى‌گويند: «كالويبرگ» نجات‌دهنده بزرگ ظهور خواهد كرد و جهان را نجات خواهد داد.

٢٠. يهوديان معتقدند كه در آخرالزّمان «ماشيع» (مهدى بزرگ) ظهور خواهد كرد و تا ابدالآباد در جهان حكومت مى‌كند. او را از اولاد حضرت اسحاق مى‌پندارد در صورتى كه تورات كتاب- مقدس يهود- او را صريحاً از اولاد حضرت اسماعيل دانسته است.

٢١. نصارا نيز به وجود حضرت (ع) قائلند و مى‌گويند: او در آخرالزمان ظهور خواهد كرد و عالم را خواهد گرفت، ولى در اوصافش اختلاف دارند.[١]

آنچه از نظر گذشت- گرچه همه آنها با حضرت مهدى (ع) كاملًا تطبيق نمى‌كند و حتى برخى از آنها اصلًا با مهدى موعود اسلام وفق نمى‌دهد- از يك حقيقت مسلّم حكايت مى‌كند و آن اينكه: اين افكار و عقايد و آرا كه همه آنها با مضمون‌هاى مختلف، از آينده‌اى درخشان و آمدن مصلحى جهانى در آخرالزمان خبر مى‌دهند، نشانگر اين واقعيت است كه همه آنها در واقع از منبع پر فيض وحى سرچشمه گرفته است، ولكن در برخى از مناطق دوردست كه شعاع حقيقت در آنجا كمتر تابيده است در طول تاريخ به تدريج از فروغ آن كاسته شده، و فقط كلياتى از نويدهاى مهدى موعود و «مصلح جهانى» در ميان ملت‌ها به جاى مانده است.

البته سالم ماندن اين نويدها در طول قرون متمادى، خود بر اهميت موضوع مى‌افزايد، و مسئله «مهدويت» و ظهور مصلح جهانى را قطعى‌تر مى‌كند.

اسامى موعود در كتب مذهبى‌

اينك قسمتى از اسامى مبارك منجى موعود را كه با الفاظ مختلفى در بسيارى از كتب مذهبى اهل اديان و ملل مختلف جهان آمده است، از نظر مى‌گذرانيم: «صاحب» در صحف ابراهيم (ع)، «قائم» در زبور سيزدهم، «قيدمو» در تورات به لغت تركوم، «ماشيع» (مهدى بزرگ) در تورات عبرانى، «مهميد آخر» در انجيل، «سروش ايزد» در زمزم زرتشت، «بهرام» در ابستاق زند و پازند، «بنده يزدان» هم در زند و پازند، «لند بطاوا» در هزارنامه هنديان، «شماخيل» در ارماطس، «خوراند» در جاويدان، «خجسته» (اصمد) در كندرال فرنگيان، «خسرو» در كتاب مجوس، «ميزان الحق» در كتاب اثرى پيغمبر، «پرويز» در كتاب برزين آذرفارسيان، «فردوس اكبر» در كتاب قبروس روميان، «كلمة الحق» و «لسان صدق» در صحيفه آسمانى، «صمصام الاكبر» در كتاب كندرال، «بقيةالله» در كتاب دوهر، «قاطع» در كتاب قنطره، «منصور» در كتاب ديد براهمه، «ايستاده» (قائم) در كتاب شاكمونى، «ويشنو» در كتاب ريگ ودا، «فرخنده» (محمد) در كتاب وشن جوك، «راهنما» (هادى و مهدى) در كتاب پاتيكل، «پسر انسان» در عهد جديد (اناجيل و ملحقات آن)، «سوشيانس» در كتاب زند و هومو من يسن، از كتب زرتشتيان، در كتاب شابوهرگان كتاب مقدس «مانويه» ترجمه «مولر» نام «خرد شهر ايزده» آمده كه بايد در آخرالزمان ظهور كند، و عدالت را در جهان آشكار سازد، «فيروز» (منصور) در كتاب شعياى پيامبر.[٢]

علاوه بر اينها اسامى ديگر نيز براى موعود مبارك در كتب مقدس اهل اديان ذكر شده است كه ما به جهت اختصار از نقل آنها خوددارى نموديم.

اسامى مقدسى چون: «صاحب، قائم، قاطع، منصور و بقيةالله» كه در كتب مذهبى ملل مختلف آمده است، از القاب خاص وجود مقدس حضرت حجت بن الحسن العسكرى (عج) است كه در بيشتر روايات اسلامى، به آنها تصريح شده و اين خود بيانگر اين واقعيت است كه موعود همه امت‌ها و ملت‌ها،