زكات نيز، همچون نماز، نشانه بارز يك مسلمان واقعى است: «وَيُؤْتُونَ الزَّكاةَ»[٣]. همچنان كه يك مسلمان از اقامه نماز به رشد و كمال و معراج مى‌رسد از طريق پرداخت زكات نيز به اين مقامات مى‌رسد: «خُذْمِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها»[٤]؛ چرا كه زكات، انسان را از بخل و دنياپرستى و رذائل اخلاقى پاك مى‌كند، و نهال نوع دوستى، سخاوت، رعايت حقوق ديگران به ويژه فقرا، مستمندان و درماندگان را در نهاد او پرورش مى‌دهد و با پرداخت زكات زمينه فساد را در جامعه از بين مى‌برد. لذا امام صادق (ع) مى‌فرمايد:

كسى كه يك قيراط از زكات را نپردازد نه مؤمن است و نه مسلمان و نه ارزشى دارد.[٥]

لذا يكى از اوصاف بارز اصحاب امام زمان (ع) كه از برگزيدگان شاگردان مكتب وحى بوده و الگوى راستين رهپويان طريق انبيا و اوليا هستند، پرداخت زكات است. بنابراين بعد از استقرار حكومت عدل جهانى حضرت مهدى (ع) اوّلين اقدام آنها اقامه نماز و اداى زكات و احياى امر به معروف و نهى از منكر است.

چنانكه امام باقر (ع) در تفسير آيه ٤١ سوره حج كه مى‌فرمايد:

كسانى كه چون در زمين به آنان توانايى دهيم، نماز برپا مى‌دارند و زكات مى‌دهند و به كارهاى پسنديده وا مى‌دارند و از كارهاى ناپسند باز مى‌دارند و فرجام همه كارها از آنِ خداست.

مى‌گويد:

اين آيه درباره آل محمد (ص) و حضرت مهدى (ع) و اصحاب او است. خداوند، شرق و غرب عالم را تحت سيطره آنها درمى‌آورد و دين را به وسيله آنها در جهان آشكار مى‌سازد، و ديگر از ظلم و ستم و بدعت نشانى در روى زمين باقى نمى‌ماند.[٦]

٩. امركنندگان به معروف و پيكاركنندگان با منكر

امام باقر (ع) درباره اين واجب الهى مى‌فرمايند:

آن، طريقه و راه انبيا و سيره و روش نيكان است؛ فريضه‌اى كه در زير سايه آن ديگر واجبات به انجام مى‌رسد، راه‌ها امن، و كسب و كارها حلال مى‌شود و حقوق افراد داده مى‌شود و زمين آباد مى‌شود و از دشمنان انتقام گرفته مى‌شود و امور دين و دنياى مردم راست مى‌گردد».[٧]

رسالت حضرت مهدى (ع) و ياران او، احياى دين خدا و اتمام رسالت انبيا و اوليا و مبارزه با بدعت‌ها و پاك ساختن زمين از وجود ظالمان و فاسدان است و شايد همه اين رسالت را در دو كلمه بتوان خلاصه كرد؛ اجراى قسط و عدل:

البته اين رسالتى است كه همواره بر دوش همه مؤمنان بوده و هست، امّا در وجود حضرت حجت (ع) و يارانش عينيت كامل مى‌يابد.[٨]

امام صادق (ع) در تفسير آيه:

همان كسانى كه هرگاه در زمين به آنها قدرت بخشيديم، نماز را برپا مى‌دارند و زكات مى‌دهند و امر به معروف و نهى از منكر مى‌كنند، و پايان همه كارها از آن خداست.[٩]

مى‌فرمايد:

خداوند به وسيله مهدى (ع) و اصحاب او، مشرق‌ها و مغرب‌هاى زمين را به تصرف درمى‌آورد، دين را آشكار مى‌سازد، بدعت‌ها و باطل را از بين مى‌برد، همچنان كه سفيهان حق را ميرانده بودند، تا جايى كه اثرى از ظلم ديده نشود. آنها امر به معروف و نهى از منكر خواهند نمود و عاقبت كارها به دست خداست.[١٠]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. بحرانى، هاشم، حليةالأبرار، ج ٥، ص ٣٢٧.

[٢]. بحرانى، هاشم، البرهان فى تفسير القرآن، ج ٢، ص ٢٤.

[٣]. فيض كاشانى، نوادر الأخبار، تصحيح مهدى انصارى، ص ٢٦٩.

[٤]. قندوزى، ينابيع المودة، ص ٤٣٧.

[٥]. البرهان، ج ٢، ص ٢٢؛ صدوق، كمال‌الدين و تمام‌النعمة، ج ٢، ص ٦٧٢؛ حلية الأبرار، ج ٥، ص ٣١٢.

[٦]. سوره فرقان (٢٥)، آيه ٧٤، «و ما را براى پرهيزكاران پيشوا گردان».

[٧]. البرهان، ج ٢، ص ٢٢.

[٨]. معجم أحاديث الإمام المهدى، ج ٣، ص ١٠٠.

[٩]. حلية الأبرار، ج ٥، ص ٣١٢، ح ٦؛ المحجة، ص ٢١.

[١٠]. معجم احاديث الإمام المهدى، ج ٣، ص ٢٩.

[١١]. سوره نمل (٢٧) آيه ٣٨- ٤٠.

[١٢]. سوره هود (١١) آيه ٨.

[١٣]. طبرسى، مجمع البيان، ج ٦، ص ١٨٥؛ البرهان، ج ٥، ص ١٠٥.

[١٤]. البرهان، ج ٥، ص ١٠٣؛ نعمانى، كتاب‌الغيبة، ص ٢٤١.

[١٥]. سوره توبه (٩) آيه ٧١.

[١٦]. مجلسى، محمدباقر، بحارالأنوار، ج ٥٢، ص ٣٠٨.

[١٧]. سوره مائده (٥) آيه ٥٤.

[١٨]. تفسير نمونه، ج ٤، ص ٤١٦.

[١٩]. بحار الأنوار، ج ٥٢، ص ٣٠٨.

[٢٠]. همان.

[٢١]. صافى گلپايگانى، لطف‌اله، منتخب‌الأثر، ص ٤٨٦.

[٢٢]. سوره فتح (٤٨) آيه ٢٩.

[٢٣]. سوره توبه (٩) آيه ٧١.

[٢٤]. همان، آيه ١٠٣.

[٢٥]. وسائل الشيعه، ج ٦، ص ٢٠، ب ٤، ح ٩.

[٢٦]. ينابيع المودة، ج ٣، ص ٢٤٤؛ البرهان، ج ٦، ص ٥٧٠.

[٢٧]. وسائل الشيعه، ج ١١، ح ٦، ب ١.

[٢٨]. بحرانى، هاشم، غاية المرام، ج ٧، ص ٨٠؛ السيوطى، الحاوى للفتاوى، ج ٢، ص ٥٨.

[٢٩]. سوره حج (٢٢) آيه ٤١.

[٣٠]. المحجّة، ص ١٤٣.