ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٨ - ٤ تعيين زمان ظهور حضرت مهدى (ع)
والله نه. سفيانى از حتمياتى است كه حتماً خواهد آمد.[١]
امور يا موقوفهاند يا حتميه كه سفيانى از دسته حتمياتى است كه حتماً خواهد بود.[٢]
يا امام صادق (ع) فرمودند:
از حتمياتى كه پيش از قيام حضرت مهدى (ع) خواهند بود اينهاست: شورش سفيانى، فرو رفتن در بيداء، شهادت نفس زكيّه و منادى كه از آسمان ندا در دهد.[٣]
حمران بن اعين از امام باقر (ع) راجع به آيه:
ثُمَّ قَضى أَجَلًا وَ أَجَلٌ مُسَمًّى عِنْدَهُ؛[٤]
مىپرسد. حضرت مىفرمايند:
دو اجل وجود دارد: محتوم و موقوف.
- محتوم چيست؟
- جز آن نخواهد شد.
- و موقوف؟
- مشيت الهى در رابطه آن جارى مىشود.
- اميدوارم كه سفيانى جزء موقوفها باشد.
- والله كه نه و از محتومات است.[٥]
٣. بداء و قيام حضرت مهدى (ع)
ظهور حضرت حجت (ع) از امورى است كه در اسلام نسبت به آنها به شدت تأكيد شده و در حتميت آن ذرهاى شك و شبهه وجود ندارد. پيش از اين گفتيم كه در آياتى نظير آيه ٥٥ سوره نور، خداوند متعال به مؤمنان وعده داده است كه فرمانرواى زمين گردند و بر آن سيطره يابند كه چنين واقعهاى در تمام طول تاريخ تا كنون اتفاق نيفتاده است و از آنجا كه «إِنَّاللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ»[٦] و خداوند در وعده خويش تخلف نمىكند، در آيندهاى دور يا نزديك حتماً چنين اتفاقى خواهد افتاد. انشاءالله.
علاوه بر اينكه در موارد بسيارى رسول مكرم اسلام (ص) و معصومين (ع) شديداً تأكيد نمودهاند كه:
حتى اگر از عمر هستى بيش از يك روز باقى نمانده باشد، خداوند آن قدر اين روز را طولانى مىكند كه حضرت مهدى (ع) ظهور كرده و جهان را مملو از قسط و عدل گردانند.[٧]
٤. تعيين زمان ظهور حضرت مهدى (ع)
بسيارى از روايات، ما را از توقيت (مشخص كردن زمان ظهور) يا تعيين محدوده زمانى براى ظهور حضرت به شدت نهى كردهاند و شيعيان را امر كردهاند كه هر كه را چنين كرد تكذيب كنند و دروغگو بشمارند؛ زيرا اين مطلب در زمره اسرار الهى است و كسى آن را نمىداند؛ امام صادق (ع) به محمدبن مسلم فرمودند:
محمد! اگر كسى وقتى از جانب ما براى ظهور حضرت مهدى (ع) نقل كرد، از تكذيب كردن او نترس! چرا كه ما براى احدى تعيين وقت نمىكنيم.[٨]
وقتى فضيل از امام باقر (ع) مىپرسد كه آيا اين مسئله وقت مشخص دارد؟ حضرت سه مرتبه مىفرمايند: «آنها كه وقت تعيين مىكنند دروغ مىگويند».[٩] يكى از ياران امام ششم (ع) به ايشان عرضه مىدارد: اين مسئلهاى كه چشم انتظارش هستيم كى خواهد آمد؟ حضرت مىفرمايند:
اى مهزم! آنها كه وقت تعيين كنند دروغ مىگويند، آنها كه عجله كنند هلاك مىشوند و آنها كه تسليم امر خداوند باشند نجات مىيابند و به سوى ما باز مىگردند.[١٠]
آنگونه كه از احاديث برمىآيد، ظهور حضرت حجت (ص) از جمله امورى است كه خداوند متعال آن را از مردم پنهان نموده است و هر زمان كه خداوند تبارك و تعالى اراده كنند و شرايط و علل فراهم و مناسب باشد؛ زمين را از بركات وجودى آن امام همام (ع) بهرهمند خواهند نمود.
البته نهى از تعيين وقت، شامل نشانههاى حتمى ظهور نمىشود؛ چرا كه خود معصومين (ع) در اين موارد به فاصله زمانى ميان حدوث آن نشانه حتمى و ظهور حضرت اشاره كردهاند كه مثلًا از ابتداى شورش سفيانى تا قيام حضرت بيش از ٩ ماه طول نخواهد كشيد يا مثلًا ١٥ روز پس از شهادت نفسزكيّه حضرت در مكه ظهور مىكنند. وليكن ديگر نشانهها حداكثر به اين اشاره مىكنند كه ظهور آن وجود مقدس نزديك شده است و نه بيش از اين. چنانكه ديديم برخى از نشانههاى ظهور قرنهاست كه اتفاق افتادهاند و گذشتهاند و هنوز ظهور رخ نداده است. كه البته به جهت ايجاد اميد در دل شيعيان مبنى بر نزديك شدن ظهور معصوم (ع) از آن به عنوان نشانه قيام حضرت صاحب (ع) ياد كردهاند.
ضمناً اگر بنا بود زمان ظهور مشخص شود و همگان بدانند كه ايشان بناست چه زمانى قيام جهانى خويش را آغاز كنند؛ ستمگران و ظالمان تمام عِدّه و عُدّه خويش را براى آن روز مهيا و آماده مىكردند- كه به خيال خام و واهى خود- آن نور الهى را خاموش كنند و نگذارند عدالت را در جهان گسترش دهند و مؤمنان و مستضعفانى هم كه قرنها با حدوث اين حادثه عظيم و بزرگ فاصله داشتند مبتلا به يأس و كسالت و خمودى مىشدند حال آنكه قرنهاست بسيارى در انتظار آن يار غايب از نظر، ديدهها را خونبار كرده و هر صبح و شام دست دعا به تعجيل در فرج ايشان برداشتهاند و اميد دارند كه در زمره ياران و ياوران ايشان باشند. مشخص نبودن زمان