ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٨ - دو گزارش تاريخى درباره سرداب
داستان سرداب
حسن عاشورى
راستى امام مهدى (ع) در كجا و چگونه غايب شد؟ آيا در سرداب منزل پدرش غايب شد و هنوز نيز در آنجا است؟
در اين باره به شيعه تهمتهايى زدهاند و مىگويند: شيعه معتقد است كه مأموران خليفه عباسى به منزل حضرت در «سامرا» هجوم آوردند، تا او را دستگير كنند و آن حضرت كه در آن هنگام در سرداب بود، از ديدهها پنهان شد و تا كنون در آنجا بدون آب و غذا زندگى مىكند و روزى از آنجا ظهور خواهد كرد. اين داستان چنان شهرت يافته است كه وى را «صاحب سرداب» لقب دادهاند.
اين در حالى است كه در منابع شيعى و كتابهاى اماميه، هيچ نامى از «سرداب» نيست. نويسندگان اهل سنت در نوشتههاى خود بر اين نظر اسرار مىورزند و متأسفانه اين سخن دستاويزى براى حمله برخى از آنان به «تشيع» گرديده است.[١]
آنان پنداشتهاند كه شيعيان در ميان سرداب، امام خود را مىجويند و ظهورش را از آن نقطه انتظار مىكشند؛ از اين جهت، تهمتهايى به شيعه زده و در اين زمينه به خود زحمت مراجعه به منابع شيعه را ندادهاند.
در حالى كه بر اساس تاريخ و روايات شيعه، امام مهدى (ع) از هنگام ولادت در اختفا به سر مىبرد و بنا به مصالحى تولد و زندگى او آشكار نبود و بعد از رحلت پدر گرامىشان، غيبت صغراى آن حضرت، آغاز شد. امام مهدى (ع) بعد از نماز گزاردن بر پيكر پاك پدر و تدفين آن حضرت، وارد منزل شد و ديگر كسى آن حضرت را در اجتماع و در ميان مردم نديد.[٢]
آن حضرت بنا به روايات شيعى در ميان مردم زندگى مىكند و در موسم حج حاضر مىشود، ولى مردم او را نمىشناسند.[٣]
خانهاى كه از آن سخن گفته مىشود، دو قسمت داشت؛ يك سمت براى مردان و قسمت ديگر براى زنان، يك سرداب هم زير اتاقها قرار داشت. كه در روزهاى گرم، اهل خانه در آن سرداب زندگى مىكردند.
شيعه اين خانه و اين سرداب را محترم مىدارد؛ زيرا امامانشان در اين خانه زندگى مىكردند، و در همين خانه، امام هادى (ع)، امام عسكرى (ع) و نيز امام مهدى (ع) خداوند سبحان را عبادت مىكردند. اين يك امر معقول و طبيعى است كه به جهت علاقهمندى به پيشوا و رهبر دينى، آنچه متعلق به او است محترم داشته شود، در ميان تمامى اديان و مذاهب چنين است و شيعه از اين عشق و احترام به مكانهاى مقدس و مشاهد مشرفه دفاع مىكند و آن را از مصاديق «فى بيوت أذن الله أن ترفع ...» مىداند؛ امّا اين احترام، غير از آن تهمتهاى مخالفان، به شيعه است.
حقيقت اين است كه داستان غيبت حضرت مهدى (ع) در سرداب «سامرا» و زندگى كردن آن حضرت در اين مكان، دروغ و بهتانى بيش نيست و هيچ يك از بزرگان شيعه، چنين باورى نداشته و ندارند.[٤]
دو گزارش تاريخى درباره سرداب
در آغاز خلافت «معتضد» عباسى، در سال (٢٧٩ ق.) دو بار خانه امام عسكرى (ع) از سوى حكومت تفتيش شد.
يكبار «معتضد» سه نفر را به صورت مخفيانه به خانه