از آنچه گفته شد روشن گرديد كه هر خبرى از آينده خصوصيت استراتژيك ندارد و برخى براى كاربرى نشانه‌گذارى صادر شده‌اند. بر اين مطلب افزوده، مى‌گوييم الزاماً اخبار استراتژيك سياق پيشگويى ندارند و گاه اخبار توصيفى يا انشايى نيز مى‌تواند اين كاربرى را داشته باشد. براى نمونه فقره دعاى افتتاح «اللّهمّ إنّا نرغب إليك فى دولة كريمة» در مقام تمنى و انشا است لكن مى‌تواند در كاربرى استراتژيك نافع افتد. تحليل دولت كريمه و تفسير آن با توجه كلمات معصومين و نتايج آن (از جمله: تعزّبها الإسلام و أهله) سيمايى كلى از آخرين دولت روى زمين مى‌دهد كه فرق آن با رقبايش (مثل دولت مدرن) مشخص است از اين به بعد ما مى‌دانيم چه عناصرى از دولت‌ها جاويدان است و چه عناصر و صورى در حال انقراض و اين دستاورد كمى نيست چون موجب خلق اين استراتژى مى‌شود كه جز آنچه ناچاريم و گريزى از آن نيست از عناصر سخت‌افزارى و نرم‌افزارى دشمن استفاده نكنيم و با توجه به آن نماى كلى، دولت خويش باشيم.[٢]

شما امروز ناسيوناليسم، فاشيسم و كمونيسم و ... را در حافظه تاريخى خود منقرض دانسته درحوزه‌هاى سياست و اقتصاد و ... از عناصر مقوم آن‌ها دورى كرده طرح‌ها و حرف‌هايى كه تداعى آن‌ها را بكند محكوم كرده دور مى‌ريزيد. داشتن مختصات توصيفى حكومت نهايى نيز همين كاركرد را نسبت به ايدئولوژى‌ها و فرم‌هاى موجود مى‌تواند ايفا كند و اين استراتژى رو به جلو داشتن و مترقى بودن است.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. ر. ك: معجم أحاديث الامام المهدى (ع)؛ مؤسسه المعارف الاسلاميه در ٥ جلد مجموعاً ١٩٤١ حديث و منتخب‌الاثر فى الامام الثانى عشر (ع) اثر آيت‌الله صافى گلپايگانى در ٣ جلد ١٢٨٧ حديث را جمع‌آورى و دسته‌بندى كرده‌اند.

[٢]. سوره احزاب (٣٣)، آيه ٣٣.

[٣]. در اين جا در مقام شمارش و احصاى اخبار نشانه‌گذار در آخرالزمان نيستيم و فقط به همين نمونه اكتفا مى‌كنيم.

[٤]. قرآن كريم در سوره يوسف آيات ٢٣ تا ٤٩ اين قصه را بازگفته است.

[٥]. سليمان، كامل، يوم الخلاص، ص ٥١٣.

[٦]. براى تفصيل رجوع كنيد به على كورانى، عصر ظهور.

[٧]. براى تفصيل رجوع كنيد به على كورانى، عصر ظهور.

[٨]. سوره مائده (٥)، آيه ٨٢.

[٩]. در اين جا به دنبال ميان استراتژى‌ها و حتى تعيين مختصات قطعى و اطمينان‌بخش نيستيم و به عنوان مثال نمونه‌هاى موجود در روايات را نقل كرده‌ايم.

[١٠]. اين كه از صيحه تا ظهور مدت‌گذارى شده باشد يا حتى ظهور را روزى خاص (مثل عاشورا) و ... شمرده باشد را نمى‌توان توقيت خواند.

[١١]. صافى گلپايگانى، همان، ج ٣ ص ٩٦.

[١٢]. فضيل بن يسار از امام باقر (ع) نقل كرده كه آن حضرت در پاسخ اين پرسش كه آيا براى اين امر (قيام قائم) وقت مشخص وجود دارد؟ فرمود: كسانى كه براى اين امر وقت تعيين مى‌كنند دروغ مى‌گويند (و سه بار تكرار كرد) زمانى كه موسى (ع) قومش را براى رفتن به قرارى كه با پروردگارش داشت ترك كرد به آن‌ها وعده داد كه تا سى روز ديگر برمى‌گردد اما زمانى كه خداوند ده روز ديگر بر آن سى روز افزود قومش گفتند موسى خلاف وعده كرد پس آن كردند كه كردند ... (كلينى، الكافى، ج ١، ص ٣٦٨)

[١٣]. اميد است در مقاله‌اى مستقل به اين فرق‌ها و اسلوب درست تطبيق و ... بپردازم.

[١٤]. تحليل دولت كريمه و رئوس كلى برنامه‌هاى دولت كريمه و تمايز آن با دولت مدرن و ... مجالى واسع براى بررسى مى‌خواهد.