بهره‌گيرى از روايات فراوانى كه در موضوع آخرالزمان و نشانه‌هاى ظهور وارد شده‌اند، براى برنامه‌ريزى‌ها، سياست‌گذارى‌ها و حتى تدوين استراتژى‌هاى عصر غيبت، موضوع مهمى است كه در سال‌هاى اخير مورد توجه برخى از نويسندگان و پژوهشگران حوزه مهدويت قرار گرفته است در مقاله حاضر تلاش شده است كه با تبيين كاربرى‌هاى روايات آخرالزمان، به ويژه كاربرى‌هاى استراتژيك، افق تازه‌اى در اين زمينه گشوده شود.

جهت صدور اخبار آخرالزمان‌

قريب به دوهزار روايت پيرامون مهدويت و آخرالزمان از زبان معصومين (ع) در موسوعه‌ها جمع‌آورى شده است.[١] با تورقى ساده، سهم بزرگى از اين مجموعه‌ها را درباره مشخصات و مختصات آخرالزمان، ظهور و پس از ظهور مى‌يابيم.

سؤال اساسى اين است كه اين همه اخبار براى چيست؟ ترسيم دوران پيش از ظهور از جنبه‌هاى مختلف سياسى، اجتماعى، اقتصادى و ...، موقعيت جبهه حق و باطل در هنگام ظهور، و مختصات ظهور و تصوير پس از ظهور با اين بسط و گسترش به چه منظور است؟ اگر فقط براى «دادن اميد» يا «باوراندن قطعيت آن» و مانند اين‌ها بود با جملاتى كوتاه اما مكرر مثل «يملأ الأرض قسطاً و عدلًا كما ملئت ظلماً و جوراً؛ زمين را پر از قسط و عدل مى‌سازد آن چنان كه پر از ظلم و جور شده است.» نيز به دست مى‌آمد و اين همه بازكاوى در زواياى زندگى بشر را نمى‌خواست. به علاوه، چه بسا اين همه تنوع در عبارات و حوادث متفاوت و ... مخل به آن منظور هم جلوه نمايد! سؤال وقتى جدى‌تر مى‌شود كه مى‌بينيم نحوى ديگر از استفاده از روايات «به نام توقيت» را خود معصومين (ع) در ضمن همين روايات به طور حتمى و قطعى و محكم سد كرده‌اند. دسته‌اى از روايات با مضمون مشترك «كذب الوقّاتون، وقت‌گذران دروغ مى‌گويند» در اين مجموعه بزرگ روايى قرار گرفته است. اگر از اين پيش‌گويى‌ها و اخبار و اوصاف نمى‌توان «وقت ظهور» را به دست آورد و صرفاً هم براى اميد و قطعيت صادر نشده‌اند؛ به خصوص كه به ادله متفاوت معتقديم كه از ناحيه معصوم (ع)، فعل لغو هم سر نمى‌زند، اين سؤال بيشتر آشكار مى‌شود كه پس جهت صدور اين روايات چيست؟

هر شيعه‌اى بايد به فكر فرو رود كه امام خويش با اين تراكم حديثى خواسته است چه مطلبى را به او بگويد و چه تكليفى را از او طلب نموده است؟ اين اولين نكته‌اى است كه توجه به آن قبل از مطالعه و دسته‌بندى اين روايات لازم است.