خلاصه اينكه كسانى كه روش ايجاد شك را پى گرفته اند، هيچ دليل و برهان و سند علمى يا تاريخى قابل قبول و منطقى براى انكار خود، در دست ندارند. همه اينها گمان، وهم، حدس و فرضيه است كه در برابر ادله و برهانهاى محكم روايى، تاريخى و عقلى رنگ مى بازند، همان طور كه طرفداران ولادت حضرت مهدى، عليه السلام، و بقاى وجود شريفش اثبات كرده اند.

رواياتى كه در زمينه ولادت آن حضرت است و از جهاتى نيز با هم اختلاف دارند زيانى به اصل قضيه نمى رساند. مساله اى است كه مخالفان خواسته اند [با تمسك بدان‌] به صورتى غيرواقع بينانه از آن بهره جويند و اذهان را نسبت به ولادت آن حضرت مشوش سازند.

تولد آن حضرت مثل همه ولادتها از راه معمولى كه همان شهادت «قابله» است به اثبات رسيده، آن هم شهادت قابله اى مانند «حكيمه» دختر امام جواد، عليه السلام، و عمه امام عسكرى، عليه السلام، كه روايت ايشان با اسناد معتبر صحيح است.[١]

حال اگر در اينجا روايات مختلف باشد چه درباره ازدواج امام حسن عسكرى، عليه السلام، با «نرجس خاتون» مادر حضرت مهدى، عليه السلام، يا درباره اسم مادر آن حضرت يا درباره ولادت آن حضرت و مسائل مربوط به آن و يا اختلافى كه درباره تاريخ ولادت ايشان هست هر چه باشد «مشهور بنا بر نقل راويان موثق شيعه و سنى اين است كه ولادت آن حضرت روز پانزدهم شعبان به سال ٢٥٥ ق اتفاق افتاده است. مادرش «نرجس» كنيزى بود پيش يكى از خواهران امام هادى، عليه السلام، كه امام عسكرى، عليه السلام، از او خواستگارى و با وى ازدواج مى كند. نرجس خاتون از او امام مهدى، عليه السلام، را به دنيا مى آورد. اين آن چيزى است كه امام عسكرى، عليه السلام، با سند صحيح كه در آن هيچ خدشه اى نيست، تصريح كرده است».[٢]

حضرت امام عسكرى، عليه السلام، نيز ياران و شيعيان خود را به آن مولود مبارك بشارت داده و او را به عنوان جانشين و حجت موعود و امام بعد از خود معرفى كرده است.[٣]

شايان ذكر است كه روش منكران مساله حضرت مهدى، عليه السلام، همان است كه خاورشناسان براى اشكال تراشى به اعتقادات اسلامى و پيامبرى حضرت محمد، صلى الله و عليه و آله، و احكام و مفاهيم قرآنى به كار مى بردند.

«آربرى»[٤] كه خاورشناس منصفى است درباره اين روش مى گويد:

«در اين روش عبارتها را از سياق خود جدا و سپس تجزيه و تحليل سطحى مى كنند و ...» علاوه بر اين آنها بسيار مغالطه مى كنند و از راه و روش بحث دور مى افتند. مثلا ارجاع نادرست به مصادر مى دهند[٥] يا آرا را دستكارى كرده و به دروغ متوسل مى شوند. گاهى نيز براى به اشتباه انداختن فرد عبارتهاى زيادى مى آورند و سپس مصادر را يك جا ذكر مى كنند.

از همه بدتر اينكه آنان- با سطحى نگرى خاص خود- فهم ساده خود، از برخى مسائل را همان راى و نظرى مى دانند كه آن مذهب يا