اشاره: در گنجينه گهربار، اما ناشناخته ادب پارسى، حماسه هاى منظوم دينى كه به دلاوريهاى مولاى متقيان، على، عليه‌السلام، پرداخته‌اند، فراوان‌اند كه بسيارى از آنها با نام عام «حمله حيدرى» سروده و تدوين شده‌اند و در مجالس مذهبى، نقالى‌ها و پرده‌خوانى‌ها و در خانه‌ها و پاى كرسيها سالهاى سال خوانده و شنيده شده‌اند.

در قسمت اول اين مقاله به اجمال با برخى از كتابهايى كه در تاريخ ادبيات ما به نام «حمله حيدرى» مشهور شده‌اند، آشنا شديم و اينك به بررسى زندگى و شرح حال يكى از معروفترين سرايندگان «حمله حيدرى» مى‌پردازيم.

٢. راجى كرمانى‌

از جمله شاعرانى كه پس از باذل به سرودن «حمله حيدرى» پرداخت راجى كرمانى بود. حمله حيدرى راجى پس از باذل معروفترين حمله حيدرى در ايران است.

نام كامل راجى ملابمانعلى كرمانى بود كه در شعر به «راجى» (به معناى اميدوار) تخلص مى كرد. در مورد زندگى او اطلاعات دقيقى در دسترس نيست. اما در ميان مردم افسانه هايى درباره او وجود دارد. مى گويند كه او «بمانى» نام داشت و از زردشتيان كرمان بود. (او را از مانويان هم دانسته اند كه با توجه به زمان زندگى او بعيد است كه صحيح باشد) نام قبلى او را؟؟؟؟ هم گفته اند. مى گويند به بيمارى غير قابل درمانى دچار مى شود. روز عاشورا او را كه در حال مرگ بوده در مسير دسته هاى عزادارى قرار مى دهند. او مى گريد و بيهوش مى شود و در عالم خواب مولا على، عليه السلام، را مى بيند كه به وى مى فرمايند: «بمان» و همين سبب شفاى او مى شود. او مسلمان مى شود و نام «بمانعلى» را برمى گزيند. همچنين مى گويند او جذام داشته و از شهر رانده شده بوده است. در روز عاشورا دسته اى از عزاداران كه راهى مسجد صاحب الزمان در دامنه كوههاى سيدحسين در اطراف كرمان بوده اند با او برخورد مى كنند و ادامه ماجرا همان گونه است كه ذكر شد. مهدى قليخان هدايت كه خود در شهرت يافتن كتاب راجى مؤثر بوده گرچه تاكيد مى كند كه او پيشتر زردشتى بوده اما اشاره اى به اين معجزه ندارد. او در مجمع الفصحا نوشته است: «راجى كرمانى، اصلش از زردشتيان ايران و ساكن كرمان بوده بواسطه سعادت فطرى، ذوق اسلام يافت و به خدمت علما و عرفاى كرمان شتافت، بمانعلى نامش دادند و ديده جانش را به نور ولايت شاه اوليا گشادند. طبعش موزون و شايق به مداحى ولى حضرت بيچون گرديد. غزوات و واقعات حضرت رسول عربى و وحى حقيقى آن حضرت را منظوم كرد ...»[١] لغتنامه دهخدا هم با استناد به مجمع الفصحا اسلام آوردن او را ناشى از مصاحبت با عرفاى كرمان دانسته است.