ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٧ - آيا فرازهايى از دعاى ندبه با قرآن ناسازگار است؟
افكنده اى؟[١]
روى اين بيان اين تعبير به دعاى ندبه اختصاص ندارد و در زيارتنامه سرداب مقدس نيز آمده است و چنين پرسشى با مقام عصمت و امامت منافات ندارد.
\*\*\*
آيا فرازهايى از دعاى ندبه با قرآن ناسازگار است؟
معترض مى گويد: برخى از فرازهاى دعاى ندبه با قرآن كريم ناسازگار است:
١- اين جمله دعاى ندبه كه مى گويد:
و سالك لسان صدق فى الآخرين فاجبته وجعلت ذلك عليا.
[حضرت ابراهيم، عليه السلام] از تو زبان راستى در ميان آيندگان خواست، پس تو آن را اجابت كردى و او را «على» قرار دادى.
افترا به قرآن و حضرت ابراهيم است؛ زيرا منظور از «لسان صدق» در قرآن كريم، نام نيك است نه حضرت على، عليه السلام.
در پاسخ بايد عرض كنيم كه اين مطلب در ضمن دو آيه از دو سوره، در قرآن كريم آمده است:
١) در سوره مباركه شعرا از زبان حضرت ابراهيم، عليه السلام، نقل شده است كه:
وَ اجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ.
براى من در ميان آيندگان زبان راستى قرار بده.[٢]
٢) در سوره مباركه مريم در مورد حضرت ابراهيم و دو تن از تبارش، اسحاق و يعقوب مى فرمايد:
وَ وَهَبْنا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنا وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا.
از رحمت خود آنها را بهره مند ساختيم و براى آنها «على» را زبان راست قرار داديم.[٣]
روى اين بيان، فراز ياد شده از دعاى ندبه، كه ناظر به دو آيه از قرآن كريم و اقتباس بسيار نيكويى از آن است، نه تنها افترا نيست، بلكه خواسته او كه در قرآن به تعبير «لسان صدق» بيان شده، در دعا نيز به همان تعبير آمده، و اجابت پروردگار كه به تعبير «عليا» در قرآن بيان شده، در دعا نيز به همان تعبير آمده است.
با توجه به روايات فراوانى كه از امامان نور در تفسير اين دو آيه شريفه وارد شده، منظور از واژه «عليا» در آيه شريفه حضرت على، عليه السلام، است. و اينك به برخى از روايات اشاره مى كنيم:
١) شيخ صدوق، طاب ثراه، در ضمن يك حديث بسيار طولانى از امام صادق، عليه السلام، روايت كرده كه منظور از «عليا» در اين آيه شريفه، على بن ابى طالب، عليه السلام، است.[٤]
٢) على بن ابراهيم از پدرش، از امام حسن عسكرى، عليه السلام، روايت كرده كه منظور از «عليا» در اين آيه شريفه اميرمؤمنان، عليه السلام، است.[٥]
٣) هاشم، جد على بن ابراهيم مى گويد: نامه نوشتم به محضر مقدس امام حسن عسكرى، عليه السلام، و تفسير اين آيه شريفه را از آن حضرت جويا شدم، نامه را گرفتند و در زير آن نوشتند:
خداوند ترا توفيق دهد و ترا بيامرزد، منظور از آن اميرمؤمنان على، عليه السلام، است. [٦]
٤) يونس بن عبدالرحمن به محضر مقدس امام رضا، عليه السلام، عرضه داشت: گروهى از من پرسيده اند كه نام مقدس اميرمؤمنان، عليه السلام، در كجاى قرآن است؟ من به آنها گفتم: در آيه شريفه «و جعلنا لهم لسان صدق عليا». فرمود راست گفته اى، مطلب همانگونه است.[٧]
٥) ابوبصير از امام صادق، عليه السلام، روايت مى كند كه منظور از «عليا» در اين آيه شريفه على بن ابى طالب، عليه السلام، است.[٨]
٦) مفضل نيز از امام صادق، عليه السلام، در ضمن يك حديث طولانى روايت كرده كه منظور از «عليا» در اين آيه مباركه حضرت على بن ابى طالب، عليه السلام، است.[٩]
روى اين بيان براساس روايات فراوانى كه به تعدادى از آنها اشاره كرديم، منظور از «عليا» در آيه شريفه «وَجَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا»[١٠] اميرمؤمنان، عليه السلام، است. پس اگر در دعاى شريف ندبه «لسان صدق» به وجود مقدس اميرمؤمنان، عليه السلام، تفسير شود، دقيقا مطابق با واقع است و هيچگونه تهمت و افترايى در كار نيست. در حالى كه در دعاى ندبه تصريح به آن حضرت نشده است، بلكه همانند آيه شريفه «و جعلت ذلك عليا» آمده است. پس اگر