ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٧ - اجتماعى شدن بيوتروريسم
هرچند عاملهاى ميكروبى به مراتب خطرناكترند؛ زيرا مىتوانند جان صدهاهزار نفرى را بگيرند، امّا موادّ شيميايى نيز مىتوانند هزاران نفر را نابود كنند.[١] در شيميوتروريسم، استفاده از موادّ شيميايى سمّى مثل آرسنيك، كادميم، جيوه و سرب، در سدها و چاههاى آبهاى آشاميدنى كه به مقدار كم نيز براى انسانها مضر هستند، مىتواند به دليل تعامل انسان با محيط، انسانها را به شدّت تحت تأثير قرار دهد.
برخلاف بيشتر عوامل شيميايى، تشعشع راديواكتيو، نمىتواند ديده، چشيده و استشمام شود؛ بنابراين در حملات نوكلئوتروريسمى به محيطزيست، امكان بهكارگيرى وسايل مختلف وجود دارد؛ به عنوان نمونه، امكان استفاده از موادّ هستهاى (راديواكتيو) كه از طريق آب (رودخانهها، درياچهها، سده يا چاههاى آب شهرى)، هوا (پاشش به وسيله هواپيماى با سرنشين و بدون سرنشين، دستى و به صورت افشانه در مكانهاى عمومى و كشتزارها) يا خاك (زمينهاى كشاورزى) وارد گياهان، حيوانات و در نتيجه وارد بدن انسانها شده و سبب ايجاد انواع بيمارىها، از جمله سرطان (كه در حال حاضر، در بالاى جدول علّت مرگ و مير ايرانيان قرار گرفته است) شود. استفاده از چند گرم عنصر راديواكتيو يا پسماندهاى واكنشهاى هستهاى در يك پارك تفريحى، مىتواند تا سالها افرادى را كه از شعاع چندده مترى پارك عبور مىكنند، به طور خاموش آلوده سازد؛ مگر اينكه سيستمهاى تابشسنج در نقاط مختلف، از جمله مكانهاى عمومى به كارگرفته شود تا چنين حملات نوكلئوتروريسمى را كشف نمايد. در تكميل مباحث بالا، مىتوان اضافه نمود كه تروريسم نوين با بهكارگيرى تكنولوژى، قابليت اجتماعى شدن را پيدا كرده است و در بحث خاصّ ما در اين مقاله؛ يعنى بيوتروريسم با پيشرفت فناورى زيستى در بستر تكنولوژى اطّلاعات و با بهوجود آمدن اماكن عمومى، توانايى كاربرد در اجتماع را به دست آورده است.
آمريكايىها مىگويند شيوع عفونت سياهزخم، پس از حوادث ١١ سپتامبر ٢٠٠١ م. نشان داد كه نحوه دفاع ما در برابر اقدامات بيوتروريستى، بسيار ضعيف بوده و بايد بهبود يابد. احتمالًا دليل عمده عدم توانايى ما براى مقابله با سلاحهاى زيستى، آشنا نبودن با نحوه بروز بيمارىهاى عفونى، راههاى تشخيص و همچنين درمان آنها است.[٢] در ميان ابزارهاى موجود براى تروريستهاى بينالمللى، احتمالًا عوامل زيستى بسيار مخفيانه و از لحاظ احساسى، مخرّب هستند. توليد پاتوژنهاى (ميكرو ارگانيسمهاى بيمارىزا) مناسب در مقياس مورد نياز براى بيوتروريست نسبتاً آسان بوده و نيازمند امكانات خيلى پيچيدهاى نيست. برخى از عوامل بيوتروريسم در بازار بينالمللى قاچاق تسليحات در دسترس هستند. پس از فروپاشى «جماهير شوروى» تقريباً مىشد هر نوع سلاحى را از زرّادخانههاى اين كشور خريدارى نمود. علاوه بر اين، نقل و انتقال عوامل زيستى از طريق مرزها به راحتى امكانپذير است؛ زيرا سامانههاى بازرسى و نيز كارمندان گمرك قادر نيستند تا مقادير كم موادّ زيستى را كه به خوبى جاسازى شدهاند، شناسايى كنند. يك حمله بيوتروريستى ممكن است داراى هزاران نفر تلفات باشد، ولى حتّى تلفات بسيار كم، مثل «آنتراكس» در «آمريكا»، نيز مىتواند فشار اجتماعى مخرّب و تأثيرات روانى طولانى مدّت را به بار آورد.[٣]