در بينش و نگرش توحيدى ولايى، تحقّق اين امر (احراز مقام عبداللّهى) و جلب و جذب همه صفات رحمانى، در گرو ورود به قلعه توحيدى و مصونيت از حملات شيطانى است؛ لذا حضرت موسى الرّضا (ع) به نقل از رسول خدا (ص) و ايشان از قول خداوند فرمودند:

« [كلمة] لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ حِصْنِى فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِى أَمِنَ مِنْ عَذَابِى [...] بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا؛[١]

كلمه طيبه لا اله الّا الله (توحيد) دژ و حصار امن من (خدا) ست. پس هركس به دژ و حصار من وارد شود، از عذاب من امنيت خواهد يافت و اين شروطى دارد و من (على بن موسى الرّضا) يكى از شروط آن هستم.»

به عبارت ديگر، ولايت اهل بيت پيامبر (ص)، شرط توحيد و يگانگى خداوند و پذيرش ولايت، شرط ورود به اين دژ است. از آنچه بيان شد، اين معنا حاصل مى‌شود كه سفر انسان، از بدايت تولّد بر صحن خاك تا نهايت، يعنى تجربه لقاءالله در عالم معنى و از تجربه جهان پس از مرگ تا نيل به قيامت و رسيدن به بهشت رضوان الهى، مطابق خواست و اراده خداوند، همراه با معرفت‌الله‌ و استقرار در قلّه توحيدى‌، مصون و امن است. بدين سبب، حيات ظاهرى دنيوى، پلى است براى گذار و توقّفى كوتاه براى جلب معونه براى سفر دراز معنوى. روايت مشهور نبوى است كه مى‌فرمايند:

«الدُّنْيَا مَزْرَعَةُ الْآخِرَة؛[٢]

دنيا مزرعه آخرت است.»

\* مى‌توان پرسيد چه كسى حائز شرايط كامل امامت و رهبرى امّتى است كه «بدايت و نهايت» سفر و بودن خود را بر اساس بينش توحيدى، تعريف كرده است؟

\* چه كسى بر تمامى راه‌هاى سير و سلوك فردى و اجتماعى انسان، از عالم دنيا تا عالم آخرت، به طور يقينى واقف بوده و توانايى رهبرى را در همه عقبه‌ها و مراتب دارد؟

\* چه كسى از سوى خداوند متعال، اذن لازم براى اين امر مهم را اخذ كرده است؛ در حالى‌كه براى تحقّق اين امر مهم، ناگزير به پيوند و ارتباط دائمى با ساحت قدس معنوى است؟

\* چه كسى مى‌تواند با تغيير شرايط فرهنگى و تمدّنى در هر عصر و در ميان هر نسل، به تكليف فردى و جمعى مردم، منطبق فرامين و نواهى الهى، پى ببرد؟

\* چه كسى مى‌تواند بدون داشتن علم كامل و معصوميت كامل از خطا و لغزش و شبهات، متكفّل امر هدايت و رهبرى ظاهرى و باطنى مردم شود؟

در پاسخ به اين سؤالات، امام سجّاد (ع) فرمودند:

«جز معصوم، احدى شايسته امامت و رهبرى نيست و چون عصمت يك نشان ظاهرى نيست كه همگان آن را بازشناسند، بايد امام از