همواره بايد علّت ترديدمان را بررسى كنيم. گاهى مشكل شناختى است؛ يعنى ابعاد مسئله را نمى‌دانيم. در اين صورت بايستى اطّلاعات كافى به دست بياوريم. مى‌توانيم با متخصّص يا متخصّصان آن مسئله مشورت كنيم. گاهى مشكل، ايمان و باور ضعيفمان است؛ به گونه‌اى كه نمى‌توانيم بين هواى نفس، خواست مردم و رضاى خدا يكى را انتخاب كنيم. بسيارى از دو دلى‌ها اين‌گونه‌اند. بت‌هاى مختلف در درونمان صف كشيده‌اند و هر يك ما را به سويى مى‌خوانند و در درون ما نزاعى بين آنها برپاست. در اين صورت بايستى ايمانمان را به خدا تقويت كنيم.

مؤمن به خدا، يكتاپرست و موحّد است و تنها به دنبال رضاى خدا مى‌گردد. گويى هر لحظه يك فرصت دارد تا يك گام به سوى خدا بردارد و هر گام كه بر مى‌دارند، از اينكه وظيفه‌اش را انجام داده، احساس نشاط و آرامش مى‌كند.

اگر يگانه هدف ما در زندگى، رضايت پروردگارمان باشد، به تدريج از اسارت بت‌هاى مختلف نجات مى‌يابيم و براى خدا خالص مى‌شويم.

\* گاهى در فراز و نشيب زندگى به دنبال خشنودى خداوند هستم؛ امّا نمى‌دانم رضاى خداوند در چيست؟ يا چه كارى مرا بيشتر به خدا نزديك مى‌كند.

شناخت تعاليم اسلام، رهايى‌بخش بسيارى از اين‌گونه دو دلى‌هاست؛ مثلًا با شناخت احكام معاملات، مى‌آموزيم كه ربا حرام است و كشاورزى مستحبّ است و كفن فروشى مكروه.

در تعاليم قرآن و اهل بيت (ع)، واجبات، محرّمات، مستحبّات و مكروهات و رتبه اهمّيت آنها تبيين شده‌اند. بنابراين با تمسّك به ثقلين، قرآن و حديث معصومان (ع) از گمراهى و بيراهه‌ها نجات مى‌يابيم.

\* امّا در برخى موارد، باز هم دو دلى باقى مى‌ماند؛ چون نمى‌دانيم رضاى خدا در كدام كار است. آنگاه چه كنيم؟

به ياد داشته باشيم خداوند متعال كسانى را كه در راه او و براى كسب خشنوى او مى‌كوشند، به راه‌هاى حق و درست كه به قرب خدا مى‌انجامد، راهنمايى مى‌كند.[١]

بنابراين به آنچه مى‌دانيم، عمل كنيم تا خدا دانش آنچه را نمى‌دانيم، به ما عطا كند.

بايستى در همه لحظه‌هاى زندگى به دنبال بندگى خدا و انجام وظايفمان باشيم. در لحظه تصميم‌گيرى نيز بايستى به دنبال انجام وظيفه باشيم. وظيفه ما در زمان تصميم‌گيرى‌ها عبارت است از: توكّل به خدا، تقوا، تفكّر، مشورت، دعا، اقدام، عزم و پشتكار، تفويض.

١. توكّل:

با توكّل بر خدا، از او مى‌خواهيم راه را بر ما روشن كند و آنچه موجب سعادت دنيا و آخرت است، به ما نشان دهد. مى‌خواهيم كه ما را از تاريكى‌هاى شك و شبهه، به نور اطمينان و آرامش برساند. علاوه بر اين، يارى‌مان كند كه پس از شناخت وظيفه، به آن عمل كنيم و ثبات قدم داشته باشيم. قرآن مى‌فرمايد: «هركه تنها بر خدا توكّل كند، خدا او را كفايت مى‌كند.»[٢]

٢. تقوا:

قرآن مى‌فرمايد: «آن‌كس از خداوند پروا بدارد، خداوند متعال براى او گشايشى قرار مى‌دهد و به طريقى كه گمان نمى‌برد، روزى‌اش مى‌دهد (روزى مادّى، علمى و معنوى).»[٣]

اگر گناه را ترك كنيم، حق را از باطل تشخيص مى‌دهيم و دچار تاريكى‌ها و شبهات نمى‌شويم. خداوند متعال به پرهيزكاران، قوّه تشخيص ويژه‌اى مى‌دهد.[٤]

٣. تفكّر:

با توجّه به اهمّيت تصميمى كه مى‌گيريم، گاهى به سنجش گزينه‌هاى ديگر و پيامدهاى هر گزينه فكر كنيم. گاهى مى‌خواهيم يك خودكار يا يك خانه بخريم و گاهى مى‌خواهيم ازدواج كنيم؛ امّا چون درست و زمان‌مند انديشه نمى‌كنيم، آسيب مى‌بينيم.